Tháng mười một ở Bắc Kinh, trời tối nhanh hơn người ta tưởng.

Khi Dương Quân lái chiếc Volkswagen màu đen rời khỏi bãi đỗ ngầm của tập đoàn, những tòa nhà hai bên đường đã lên đèn. Ánh sáng từ biển quảng cáo trải thành từng vệt dài trên mặt kính chắn gió, lúc xanh lạnh, lúc đỏ rực. Dòng xe trên đường vành đai chen chúc như một con sông kim loại bị bóp nghẹt giữa thành phố.

Điện thoại đặt bên cạnh cần số sáng lên lần thứ ba.

Tin nhắn của Triệu Linh vẫn chỉ có hai chữ: tan rồi.

Dương Quân liếc đồng hồ. Sáu giờ mười bảy phút.

Lớp luyện thi kết thúc lúc sáu giờ. Từ trụ sở tập đoàn tới trường vào giờ này, nhanh nhất cũng phải bốn mươi phút. Hắn đã hứa sẽ đến đúng giờ, nhưng cuộc họp của Tô Vận kéo dài hơn dự kiến. Đến khi vị tổng giám đốc trẻ tuổi rời khỏi phòng họp, hắn mới có thể lấy xe.

Trên danh nghĩa, Dương Quân là trợ lý tổng giám đốc.

Hắn có thẻ nhân viên, có một phòng làm việc riêng nằm cạnh văn phòng của Tô Vận, thậm chí trên bàn còn đặt một chiếc máy tính cấu hình khá tốt. Người mới vào công ty thường mất vài ngày mới hiểu công việc hằng ngày của vị trợ lý này chủ yếu là đọc báo, chơi vài ván game và chờ tổng giám đốc cần ra ngoài.

Nói thẳng ra, hắn vẫn là tài xế kiêm vệ sĩ.

Chỉ khác mười năm trước, người ngồi sau xe là một cô gái mười bảy tuổi vừa được hắn cứu khỏi đám côn đồ bên ngoài quán bar. Còn hiện tại, cô gái ấy đã là người đứng đầu một tập đoàn thời trang đang lên tại Yến Kinh.

Dương Quân không thấy có gì đáng xấu hổ.

Công việc ổn định, tiền lương đủ sống, thời gian tương đối nhàn. Đối với một quân nhân giải ngũ đã bước qua tuổi ba mươi, lại còn nuôi một đứa trẻ, như thế đã rất tốt.

Ít nhất trước hôm nay, hắn vẫn nghĩ vậy.

Chiếc xe bò thêm được hai trăm mét rồi lại dừng. Dương Quân nhìn hàng đèn phanh đỏ kéo dài trước mắt, ngón tay gõ nhẹ lên vô-lăng. Hắn không có thói quen nóng nảy khi lái xe. Những năm làm tài xế đã mài phần lớn sự thiếu kiên nhẫn khỏi con người hắn, còn những năm trong quân ngũ từng dạy hắn rằng mất bình tĩnh không khiến con đường ngắn đi.

Nhưng nghĩ tới Triệu Linh đang đứng một mình ngoài cổng trường, hắn vẫn đạp chân ga hơi mạnh khi dòng xe bắt đầu nhúc nhích.

Sáu giờ năm mươi hai phút, chiếc Volkswagen dừng trước một con phố nhỏ gần trường.

Triệu Linh đứng dưới mái che của cửa hàng tiện lợi, giữa một nhóm học sinh mặc đồng phục mùa đông. Cô đã mười tám tuổi, cao hơn vai Dương Quân một chút, tóc buộc thành đuôi ngựa đơn giản. Chiếc khăn len màu xám quấn nửa khuôn mặt, chỉ để lộ đôi mắt đen đang nhìn xuống mũi giày.

Những học sinh khác lần lượt được cha mẹ đón đi. Có người bước lên xe, có người vừa đi vừa phàn nàn về bài kiểm tra. Triệu Linh đứng ngoài những âm thanh ấy, balô đeo lệch trên một vai, tay trái ôm một chiếc túi hồ sơ màu nâu.

Dương Quân bấm còi một tiếng.

Cô bé ngẩng đầu, thấy xe của hắn nhưng không vẫy tay. Cô chỉ kéo cửa ghế phụ, đặt balô xuống chân rồi ngồi vào trong.

Một luồng khí lạnh theo cô tràn vào xe.

Dương Quân tăng nhiệt độ điều hòa. Hắn giải thích rằng cuộc họp kết thúc muộn, sau đó hỏi cô có đói không. Gần trường có một quán mì bò mà hai cha con từng ăn vài lần, nếu không muốn ăn mì thì có thể ghé quán sủi cảo trên đường về.

Triệu Linh đáp rất ngắn rằng cô đã ăn bánh ở cửa hàng tiện lợi.

Giọng cô không giận dữ. Chính sự bình thản ấy lại khiến Dương Quân cảm thấy có điều không đúng.

Hắn nhìn chiếc túi hồ sơ trên đầu gối cô. Góc túi đã sờn, mặt ngoài dính vài vệt chì đen. Khi cô đưa tay kéo dây an toàn, miệng túi hé ra, để lộ một xấp giấy dày và mép của tờ bìa in màu.

Dương Quân nhận ra logo trên đó.

Đó là biểu tượng của một học viện mỹ thuật.

Hắn không hỏi ngay. Chiếc xe hòa vào dòng phương tiện đang chậm chạp rời khu trường học. Đèn đường lướt qua gương mặt Triệu Linh thành từng khoảng sáng tối. Cô quay đầu nhìn ra cửa kính, hai tay ôm túi hồ sơ chặt hơn bình thường.

Dương Quân nhớ lúc con bé tám tuổi lần đầu theo hắn lên Bắc Kinh.

Ngày ấy Triệu Linh gầy đến mức cổ tay chỉ lớn hơn hai ngón tay hắn một chút. Cô ngồi trên chiếc vali cũ ở nhà ga, không khóc, cũng không hỏi mẹ bao giờ trở về. Trong túi áo cô có một cây bút chì cụt và một mảnh giấy vẽ ba người đứng dưới mặt trời. Người đàn ông cao nhất trong tranh mặc quân phục.

Cha cô, Triệu Hổ, đã không thể trở về.

Mẹ cô qua đời vì bệnh chưa đầy một năm sau đó.

Dương Quân mang đứa trẻ về Bắc Kinh bằng lời hứa từng nói với người đồng đội hấp hối. Khi ấy hắn không biết chải tóc cho con gái, không biết trẻ con sốt bao nhiêu độ thì phải vào bệnh viện, càng không biết một đứa trẻ im lặng đôi khi còn đáng lo hơn khóc lớn.

Hắn học từng việc một.

Mười năm qua, thứ hắn mong muốn chưa từng phức tạp. Triệu Linh học hành tử tế, thi vào một trường đại học tốt, có một nghề nghiệp ổn định, sau này gặp một người đáng tin và sống một đời bình an. Cô không cần giàu sang, cũng không cần báo đáp hắn.

Chỉ cần bình an là đủ.

Nhưng chiếc túi hồ sơ kia không nằm trong con đường hắn đã tính.

Về tới khu nhà tập thể, trời đã tối hẳn.

Khu nhà được xây từ cuối thế kỷ trước, tường ngoài xám cũ, ban công chằng chịt lồng sắt và dây phơi quần áo. Những căn hộ mới mọc lên ở phía xa khiến nơi này càng giống một mảnh ký ức bị thành phố bỏ quên. Đèn cảm ứng trong hành lang tầng ba đã hỏng hơn một tuần. Dương Quân bật đèn điện thoại, đi trước để soi bậc thang cho Triệu Linh.

Căn hộ hai cha con rộng chưa đến sáu mươi mét vuông.

Phòng khách kê một bộ sofa cũ, chiếc bàn ăn vuông và tủ gỗ đã dùng nhiều năm. Trên tường có ảnh Triệu Linh qua từng cấp học, nhưng không treo huân chương hay ảnh quân ngũ của Dương Quân. Những thứ ấy được hắn khóa trong chiếc hộp sắt dưới gầm giường, cùng di vật của Triệu Hổ.

Dương Quân thay giày, vào bếp hâm nồi canh từ sáng. Triệu Linh nói đã ăn, nhưng hắn vẫn lấy thêm một chiếc bát. Cô đang ở năm cuối cao trung, lịch học kéo dài từ sáng sớm đến tối; một chiếc bánh không thể tính là bữa tối.

Khi hắn bưng thức ăn ra, chiếc túi hồ sơ đã biến mất.

Hai cha con ăn trong tiếng ti-vi của nhà hàng xóm vọng qua bức tường mỏng. Triệu Linh chỉ gắp vài miếng rau. Dương Quân nhìn quầng thâm nhạt dưới mắt cô, định nhắc chuyện ngủ sớm, cuối cùng lại hỏi về kỳ thi thử tuần tới.

Cô đáp rằng vẫn đang ôn.

Hắn hỏi tiếp điểm toán gần đây.

Cô nói thấp hơn lần trước một chút.

Dương Quân đặt đũa xuống.

Hắn vốn không giỏi vòng vo. Trong quân đội, mệnh lệnh cần rõ ràng; sau này làm tài xế, đường đi cũng chỉ có nhanh hơn hoặc chậm hơn. Hắn nói đã nhìn thấy hồ sơ của học viện mỹ thuật và muốn biết chuyện gì đang xảy ra.

Bàn tay cầm đũa của Triệu Linh dừng lại.

Vài giây sau, cô thừa nhận đã chuẩn bị hồ sơ đăng ký. Giáo viên mỹ thuật đánh giá cô có năng khiếu, nếu vượt qua kỳ thi chuyên môn thì khả năng trúng tuyển không thấp.

Dương Quân hỏi tại sao chuyện quan trọng như vậy cô không nói với hắn.

Triệu Linh cúi nhìn bát cơm, cho rằng nói ra cũng không có tác dụng, bởi hắn chưa bao giờ coi vẽ tranh là một con đường nghiêm túc.

Điều đó khiến Dương Quân im lặng.

Hắn quả thật từng nói như vậy. Hai năm trước, khi Triệu Linh đề cập tới lớp học vẽ, hắn đã bảo cô có thể xem đó là sở thích nhưng không nên lấy nó làm nghề. Khi ấy công việc của tập đoàn không thuận lợi, một nhà thiết kế trẻ bị sa thải vì dự án thất bại. Dương Quân đã thấy người kia ôm thùng giấy rời văn phòng trong mưa, sau đó nghe nói anh ta mất nửa năm vẫn chưa tìm được việc.

Trong nhận thức của hắn, cái gọi là ước mơ không trả nổi tiền thuê nhà, không mua được thuốc khi đau ốm, càng không che mưa chắn gió cho một người chưa từng biết cuộc sống có thể khắc nghiệt đến đâu.

Hắn nói nghệ thuật không phải con đường ổn định. Với điểm văn hóa hiện tại, Triệu Linh có thể thi vào một trường đại học tốt, học tài chính, ngoại ngữ hoặc quản trị. Nếu cô cần, Tô Vận cũng có thể giúp tìm một công việc thích hợp sau khi tốt nghiệp.

Triệu Linh ngẩng đầu lên.

Trong mắt cô không có sự bướng bỉnh của một đứa trẻ đòi mua món đồ chơi. Chỉ có mệt mỏi đã bị nén quá lâu.

Cô hỏi liệu một công việc do hắn lựa chọn, trong một công ty do hắn sắp xếp, có thật sự được tính là cuộc sống của cô hay không.

Dương Quân cảm thấy câu hỏi ấy có phần vô lý. Hắn chưa từng muốn kiểm soát cả đời cô. Hắn chỉ muốn giúp cô tránh những con đường khó đi. Người trẻ tuổi thường nhìn thấy phong cảnh ở cuối đường mà không nhìn hố sâu dưới chân; người làm cha không thể biết phía trước nguy hiểm mà vẫn để con bước xuống.

Nhưng cách giải thích của hắn vẫn giống một mệnh lệnh.

Triệu Linh nói hắn luôn như vậy. Hồi cấp hai, hắn tự quyết định trường học. Lúc cô muốn tham gia câu lạc bộ mỹ thuật, hắn bắt cô học thêm toán. Ngay cả cuối tuần nên ở nhà hay đi triển lãm, hắn cũng cân nhắc bằng điểm số và tác dụng. Hắn cho rằng mình đang bảo vệ cô, nhưng chưa bao giờ thật sự hỏi cô muốn trở thành người thế nào.

Dương Quân nghe từng việc, trong lòng dần nặng xuống.

Hắn nhớ tất cả những lựa chọn ấy, nhưng ký ức của hắn có hình dạng hoàn toàn khác. Trường cấp hai kia có quản lý tốt hơn. Lớp toán giúp thành tích của cô từ trung bình lên nhóm khá. Triển lãm diễn ra trước kỳ thi cuối kỳ, hắn chỉ muốn cô tập trung học.

Mỗi lựa chọn đều có lý do.

Gộp tất cả lý do lại, trong mắt Triệu Linh lại trở thành một chiếc lồng.

Dương Quân cố giữ giọng bình tĩnh, nói rằng cô còn quá trẻ để hiểu một lần chọn sai có thể phải trả giá bao lâu. Học mỹ thuật tốn kém, cạnh tranh lớn, tương lai không chắc chắn. Người ta có thể ca ngợi đam mê khi chưa phải lo cơm áo, nhưng cuộc sống không chỉ có thứ mình thích.

Triệu Linh hỏi ngược lại rằng cuộc sống của hắn có thứ gì hắn thích hay không.

Căn phòng bỗng yên tĩnh.

Tiếng nồi nước nhà ai sôi trên bếp truyền qua đường ống. Ngoài cửa sổ, một đoàn tàu điện chạy ngang phía xa, ánh sáng trong các ô cửa lướt qua như một chuỗi sao nhân tạo.

Dương Quân không trả lời được.

Hắn từng thích điều gì?

Hồi trẻ, có lẽ hắn thích cảm giác chạy bộ vào buổi sớm, thích tháo lắp súng nhanh hơn Triệu Hổ, thích những đêm cùng đồng đội nằm trên đất lạnh mà vẫn có thể cười vì một câu chuyện nhạt nhẽo. Sau khi giải ngũ, hắn lái taxi. Rồi hắn gặp Tô Vận. Rồi Triệu Linh tới Bắc Kinh.

Cuộc đời hắn dần chỉ còn lại những việc cần làm.

Đi làm. Đón con. Nấu cơm. Đóng học phí. Kiểm tra cửa sổ trước khi ngủ. Đảm bảo ngày mai vẫn giống hôm nay.

Hắn không cảm thấy khổ. Cũng chưa từng nghĩ mình cần thích hay không thích.

Sự im lặng của hắn khiến vẻ thất vọng trong mắt Triệu Linh càng rõ. Cô nói chính vì hắn đã sống như thế nên mới muốn biến cô thành một người giống hắn: an toàn, ổn định, không có lựa chọn và cũng không có mong muốn.

Dương Quân phủ nhận.

Lần đầu tiên trong bữa tối, giọng hắn cao lên. Hắn nói mình đã nuôi cô mười năm, chưa từng để cô thiếu thứ gì cần thiết; hắn có thể không hiểu nghệ thuật, nhưng hiểu cuộc sống hơn cô. Hắn không ngăn cô vẽ, chỉ không đồng ý để cô đem cả tương lai đặt vào một sở thích chưa được chứng minh.

Triệu Linh siết chặt tay dưới mép bàn.

Cô nhắc rằng hắn chưa từng xem những bức tranh cô gửi đi thi, cũng không biết cô đã kiếm được tiền từ việc vẽ minh họa. Hắn thậm chí không nhớ hôm nay là hạn cuối nộp hồ sơ sơ tuyển. Trong mắt hắn, mọi thứ ngoài con đường đã vạch sẵn đều chỉ là sở thích trẻ con.

Dương Quân nhìn cô, nhất thời không biết những chuyện ấy xảy ra từ khi nào.

Hắn thật sự không biết.

Mấy tháng gần đây, Triệu Linh thường đóng cửa phòng vào ban đêm. Hắn tưởng cô đang làm bài. Có vài lần bưu kiện được gửi tới, cô nói là đồ dùng học tập. Hắn không hỏi thêm vì cho rằng một đứa trẻ mười tám tuổi cần không gian riêng.

Thì ra hắn đã cho cô không gian, nhưng chưa từng nhìn vào thế giới bên trong đó.

Sự chậm lại trong ánh mắt Dương Quân khiến Triệu Linh hiểu lầm thành phản đối. Những lời bị giữ quá lâu cuối cùng vượt khỏi giới hạn. Cô nói hồ sơ đã chuẩn bị xong, học phí luyện thi cô cũng có thể tự kiếm một phần. Cô chỉ cần hắn ký xác nhận, không cần hắn quyết định thay.

Dương Quân nói hắn không thể ký khi chưa hiểu rõ.

Triệu Linh hỏi hắn cần hiểu điều gì, khi ngay từ đầu hắn đã không định nghe.

Hắn nhắc cô chú ý cách nói chuyện.

Câu nhắc nhở quen thuộc ấy giống như giọt nước cuối cùng.

Triệu Linh đứng bật dậy. Chiếc ghế gỗ cọ mạnh xuống nền, phát ra âm thanh chói tai. Mắt cô đỏ lên nhưng không khóc. Cô nói từng chữ rất chậm, rằng Dương Quân không có quyền quyết định cả đời cô, bởi dù sao hắn cũng không phải cha ruột của cô.

Ngay khi lời ấy rời khỏi miệng, cô đã tái mặt.

Dương Quân vẫn ngồi yên.

Trên bàn là bát canh đã nguội, đĩa trứng xào cà chua còn hơn một nửa và hai đôi đũa đặt lệch. Ánh đèn vàng cũ kỹ chiếu xuống mái tóc đã lẫn vài sợi bạc nơi thái dương hắn. Trong khoảnh khắc ấy, gương mặt người đàn ông không có vẻ tức giận, cũng không có vẻ đau đớn. Nó bình lặng đến mức Triệu Linh càng hoảng hốt.

Cô muốn nói thêm điều gì đó, nhưng cổ họng như bị chặn lại.

Dương Quân chỉ gật đầu rất nhẹ.

Hắn thu bát của mình, mang vào bếp, rửa sạch rồi úp lên giá như mọi ngày. Nước từ vòi chảy qua kẽ tay. Động tác của hắn đều đặn, không nhanh không chậm. Chỉ đến khi đặt chiếc bát xuống, đầu ngón tay hắn mới dừng lại trên lớp sứ lạnh lâu hơn bình thường.

Không phải cha ruột.

Đó là sự thật.

Mười năm trước, khi ký vào giấy giám hộ, hắn đã biết. Những lần Triệu Linh sốt cao gọi mẹ trong mê man, hắn biết. Ngày họp phụ huynh đầu tiên, khi giáo viên hỏi quan hệ giữa hai người, hắn cũng biết.

Nhưng suốt mười năm, hắn chưa từng nghĩ bốn chữ ấy có thể được dùng để vạch một đường ranh giữa hai người.

Dương Quân tắt vòi nước.

Hắn trở lại phòng khách, lấy áo khoác treo sau cửa. Triệu Linh vẫn đứng bên bàn ăn. Cô không còn vẻ đối đầu, chỉ giống đứa trẻ tám tuổi ở nhà ga năm nào, muốn níu lấy một người nhưng không biết nên đưa tay thế nào.

Dương Quân không trách cô, cũng không nói mình đi đâu. Hắn chỉ bảo cô khóa cửa cẩn thận rồi bước ra ngoài.

Cánh cửa khép lại rất khẽ.

Đèn hành lang chưa được sửa. Bóng tối nuốt lấy dáng hắn khi hắn đi xuống từng bậc cầu thang.

Ra khỏi khu nhà, Dương Quân ghé cửa hàng nhỏ ở đầu ngõ, mua một chai rượu trắng rẻ tiền. Chủ cửa hàng nhận ra hắn, thuận miệng hỏi hôm nay sao không mua sữa cho con gái. Hắn nhìn dãy hộp sữa trên giá vài giây rồi chỉ lắc đầu.

Gió đêm thổi dọc con phố, cuốn lá khô lăn qua chân.

Dương Quân kéo khóa áo lên, cầm chai rượu chưa mở đi về phía bờ sông.

Phía sau hắn, trên tầng ba của khu nhà tập thể, ngọn đèn phòng khách vẫn sáng.