Chương 135. Chuong 135

Chương 135 — Ba dòng từ Northmere

Thứ Sáu 13/12/1935, chuyến thư sáng đến Highcombe lúc bảy giờ năm mươi, như mọi ngày. Người gác cổng chia thư vào các ngăn gỗ ở sảnh Khu Thông lúc tám giờ mười lăm.

Ngăn của Lucian Harcourt có hai lá.

Lá thứ nhất, phong bì trắng dày, dấu Aldermoor, góc trái in nổi chữ "Quỹ Hollowmere — Văn phòng thư ký". Lá thứ hai, phong bì xám nhạt, dấu bưu cục Northmere, xi đỏ không in gì. Chữ trên phong bì thứ hai nghiêng về bên trái, cứng, như chữ của người viết ít và viết bằng ngòi to.

Lucian lấy cả hai, đứng ở sảnh, mở lá thứ nhất trước. Vì lá ấy đến từ xa hơn, và vì Lucian đã biết lá ấy nói gì.

*

"Aldermoor, ngày 11 tháng Mười Hai năm 1935.

Kính gửi Lord Lucian Harcourt, học viên năm sáu, Học viện Highcombe.

Văn phòng thư ký Quỹ Hollowmere xin báo:

Ngày 9 tháng Mười Hai, Thư ký y vụ Quỹ Từ thiện Fane đã gửi Giáo sư S. Vane bản sao một lá thư ký tên L. Harcourt, đề ngày 7 tháng Mười Hai, thuật lại nội dung buổi trao đổi kín ngày 7 tháng Mười Hai tại Tháp Tây, kèm một ảnh giấy trống ghi nhiệt.

Theo điều 7 của thỏa thuận nhận suất mà học viên đã ký ngày 14 tháng Mười Hai năm 1934, việc thuật lại nội dung trao đổi kín cho người ngoài chương trình cần sự đồng ý bằng văn bản của Quỹ. Không có sự đồng ý ấy.

Ban bảo trợ, họp bất thường ngày 11 tháng Mười Hai, quyết định chấm dứt suất bảo trợ của học viên kể từ cuối học kỳ này. Khoản ba mươi bảng năm thứ sáu và năm thứ bảy không chi. Học viên giữ quyền đọc biên bản về phần mình đến hết năm học. Bản sao sổ ghi chép đã nộp thuộc về Phòng lưu trữ.

Ban bảo trợ ghi nhận chất lượng công việc đo đạc của học viên.

Kính thư,

L. Draycott, thư ký."

Lucian đọc một lần. Đếm dòng: mười chín, kể cả địa chỉ. Gấp lại theo nếp cũ.

Dòng cuối cùng làm Lucian dừng lâu hơn những dòng khác. "Ghi nhận chất lượng công việc đo đạc." Lucian nghĩ ông Draycott đã viết dòng ấy mà không ngẩng lên.

*

Lá thứ hai có ba dòng. Không có lời chào đầu thư. Không có ngày.

"Ông nội con ký thứ hai trên bản hiến chương ấy. Con ký tên con dưới lá thư ấy. Về nhà dịp Giáng sinh như thường lệ.

N."

Lucian đọc ba dòng ấy bốn lần.

Lần thứ nhất đọc như đọc một con số. Lần thứ hai đọc tìm chữ "nhưng". Không có chữ "nhưng". Lần thứ ba đọc tìm chữ "nên". Không có chữ "nên". Lần thứ tư đọc chữ "như thường lệ", và đứng yên ở sảnh Khu Thông, lá thư trong tay, cho đến khi tiếng chuông tám giờ rưỡi gọi lớp Nguyên tố năm sáu.

Công tước Northmere không bao giờ viết thư dài. Khi Lucian đứng đầu năm nhất, thư có hai dòng. Khi Lucian đứng đầu năm thứ ba, thư cũng có hai dòng. Đây là lá thư ba dòng đầu tiên Lucian nhận từ cha mình.

Lucian không biết dòng thứ ba nghĩa là con vẫn là con, hay nghĩa là con sẽ được nói chuyện khi về nhà. Có thể cả hai. Bà Wexley nói ông nội hay nói hai câu cùng một lúc. Có thể cha cũng vậy.

Lucian gấp lá thư, cho vào túi áo trong, cạnh tờ biên nhận gửi thư của phòng gác cổng.

*

Đến trưa, cả bàn năm thứ sáu biết.

Không phải vì Lucian nói. Lucian không nói với ai. Nhưng Clement nhận một lá thư cùng ngày, từ cùng văn phòng, ngắn hơn: "Văn phòng thư ký xin nhắc lại điều 7 của thỏa thuận nhận suất cho các học viên nhận suất." Hannah nhận một lá giống hệt. Philippa nhận một lá giống hệt. Julian nhận một lá giống hệt. Năm lá thư, bốn lá ngắn và một lá dài, và ai ở Highcombe cũng biết đếm.

Nhà ăn ồn như mọi trưa thứ Sáu. Súp cà rốt. Bánh mì nâu. Bánh pudding bánh mì cho người ăn hết súp.

Lucian ngồi ở chỗ cũ, đầu bàn năm thứ sáu gần cửa sổ, ăn súp trước, bánh mì sau.

Dorian Blackwood ngồi ở bàn bên cạnh, quay lưng về phía Lucian, đang nói chuyện với ba người cùng nhóm. Giọng Dorian không to. Nhưng giọng Dorian bao giờ cũng được chỉnh vừa đủ để người ở bàn bên cạnh nghe.

— Tôi không nói Harcourt sai về số, Dorian nói. Harcourt chưa bao giờ sai về số. Tôi nói một người tử tế không mang chuyện phòng kín ra ngoài. Có những thứ cha mẹ mình đã ký cho mình. Có những bức tường không phải để mình trèo.

Một người trong nhóm cười. Hai người không cười.

Lucian ăn hết súp. Đặt thìa xuống, cán quay về phía mình, như mọi bữa.

Rowan, ở đầu kia bàn năm thứ sáu, đặt bánh mì xuống.

— Dorian, Rowan nói. To. To đúng chỗ, như Felix Arden từng nói. Tường của nhà cậu có cửa không?

Dorian quay lại.

— Nhà tôi có cửa, Dorian nói. Và có chìa khóa.

— Thế thì tốt, Rowan nói. Vì bố mẹ tớ ở trong một toa xe lưu diễn, cửa toa không có chìa khóa, và những đứa trẻ sốt ở mười hai phòng khám vùng dệt phía bắc cũng không có. Rowan cầm bánh mì lên lại. Ăn đi. Súp nguội rồi.

Dorian nhìn Rowan một lúc, rồi quay lại với nhóm. Nhóm nói chuyện khác.

Lucian đứng dậy lúc mười hai giờ năm mươi, đúng giờ. Đi qua Rowan. Dừng nửa bước.

— Cảm ơn Bell, Lucian nói. Không cần.

— Tớ biết là không cần, Rowan nói. Tớ thích nói.

*

Một giờ mười lăm, Tiến sĩ Miriam Shaw cho gọi Lucian đến văn phòng nhánh đo lường, tầng hai Tháp Bắc.

Văn phòng như mọi khi: ba bàn, hai kệ hộp hồ sơ, một cửa sổ nhìn xuống sân kho, một cây bút đỏ kẹp ở túi áo ngực Shaw. Trên bàn giữa có một tập hồ sơ mở, bìa ghi "KT-35-3". Shaw đang dán một tờ giấy mới vào cuối tập.

— Ngồi, Shaw nói.

Lucian ngồi.

— Văn phòng thư ký Quỹ gửi tôi một bản sao thư chấm dứt, Shaw nói. Vì tôi là trưởng nhánh của đề tài. Shaw vuốt phẳng tờ giấy vừa dán. Tôi đã đưa vào hồ sơ. Ngày nhận, giờ nhận, người gửi. Không bình luận.

— Vâng, thưa Tiến sĩ.

— Tôi không khôi phục được suất của cậu, Shaw nói. Suất là của Quỹ. Thỏa thuận là của Quỹ. Cậu đã ký. Shaw nhìn Lucian. Tôi cũng không nói cậu sai. Tôi không nói cậu đúng. Việc ấy không phải việc của nhánh đo lường.

— Em biết, Lucian nói.

— Việc của nhánh đo lường là cái này, Shaw nói. Shaw đặt tay lên một tờ giấy khác, đánh máy, có chữ ký. Phòng đo số Ba là phòng của Học viện, không phải của Quỹ. Trống PĐ3-07 là trống của Học viện. Đề tài độ trôi nhiệt ký là đề tài của nhánh, đăng ký từ năm 1934, trước khi có suất. Suất chấm dứt. Đề tài không chấm dứt.

Lucian nhìn tờ giấy. Ở dòng cuối, chữ Shaw, mực đỏ: "Tiếp tục. M. S."

— Giấy trống tốn tiền, Lucian nói. Ba mươi bảng một năm là tiền giấy, mực, và vé tàu đi Aldermoor đối chiếu.

— Tôi biết ba mươi bảng là gì, Shaw nói. Tôi chưa biết lấy ở đâu. Tôi sẽ tính. Shaw cầm bút đỏ lên, rồi đặt xuống, không viết gì. Tôi không hứa cái tôi chưa tính.

— Vâng.

— Một việc nữa, Shaw nói. Shaw nhìn ra cửa sổ, về phía sân kho, nơi Thomas từng ngồi ba đêm tháng Tư cạnh tủ C. Tôi hỏi một câu để ghi. Ngày bảy tháng Mười Hai, trước khi viết, cậu có đọc lại điều bảy không?

— Em đọc bốn lần, Lucian nói.

— Thì cậu biết cái cậu làm, Shaw nói. Tôi chỉ hỏi để ghi đúng. Người không đọc mà làm, và người đọc rồi vẫn làm, là hai dòng khác nhau trong hồ sơ.

Shaw viết một dòng, bút chì, vào lề tờ giấy vừa dán. Lucian không đọc được từ phía bên này bàn.

— Đi đi, Shaw nói. Thứ Hai thay giấy như thường lệ.

Lucian đứng dậy. Ở cửa, Lucian quay lại.

— Cha em cũng viết "như thường lệ", Lucian nói.

Shaw ngẩng lên. Nhìn Lucian một lúc.

— Thế thì cậu có hai chỗ như thường lệ, Shaw nói. Không phải ai cũng có hai.

*

Hai giờ rưỡi, ở cầu thang Khu Thông, Hannah Kemp đợi.

Hannah không đợi ở chân cầu thang, nơi mọi người đi qua, mà ở chiếu nghỉ giữa tầng một và tầng hai, nơi có một khung cửa sổ hẹp và một bậu đá đủ cho một người ngồi. Lucian đi lên. Hannah đứng dậy.

— Tớ không có gì để nói về buổi sáng thứ Bảy, Hannah nói. Điều bảy.

— Tôi biết.

— Tớ có cái này về đề tài của tớ, Hannah nói. Đưa một tờ giấy gấp tư. Điều bảy cho tớ nói về đề tài của tớ.

Lucian mở ra. Chữ Hannah, tròn, nghiêng ít: "Trang 14 (bản gửi lần hai, 29/11). Văn phòng thư ký trả lời 10/12: 'Trang 14 không được chuyển đến Văn phòng biên tập Sổ mở do lỗi đóng tập.' Không nói ai đóng tập. H. K."

— Lỗi đóng tập, Lucian nói.

— Lỗi tủ, Hannah nói. Lỗi đóng tập. Hannah gấp tay lại trước ngực. Tớ nghĩ cậu nên biết cậu không phải người duy nhất bị một chữ "lỗi" đứng thay cho một người. Tớ không nói gì khác.

Lucian gấp tờ giấy lại, trả Hannah.

— Giữ đi, Lucian nói. Đó là dữ liệu của cậu. Cậu ghi ngày nhận chưa?

— Mười giờ mười lăm, mười tháng Mười Hai, Hannah nói. Ngăn thư Khu Thông.

— Thế thì tốt, Lucian nói. Và đi lên tiếp. Đến bậc thứ ba thì dừng. Bà ngoại cậu ghi mực nước biển trên tường bếp ba mươi hai năm, Lucian nói, không quay lại. Không có trang nào bị đóng nhầm.

Hannah nhìn theo Lucian đến khi hết cầu thang. Rồi ngồi lại trên bậu đá, mở tờ giấy, viết thêm một dòng bằng bút chì dưới chữ ký: "Đã đưa L. H. đọc. 13/12, 14:34."

*

Chiều thứ Sáu, ba giờ, Lucian đến thư viện trả ba cuốn sách về nhiệt ký mượn từ tháng Mười. Bà Penrose nhận sách, nhìn qua cặp kính nửa vầng trăng, đóng dấu ngày trả.

Evelyn Ashbourne ngồi ở hốc cửa sổ phía bắc, cuối dãy kệ lịch sử gia tộc. Sổ mở. Không viết.

Lucian đi ngang qua. Evelyn nói, không ngẩng lên:

— Harcourt. Ngồi một phút.

Lucian ngồi. Ghế đối diện, cách một mặt bàn gỗ sồi. Ánh sáng tháng Mười Hai xám, rơi xiên qua kính.

— Cậu biết cái giá là ba mươi bảng một năm trong hai năm, Evelyn nói. Sáu mươi bảng. Cậu đã tính.

Khi nói đến một ghế ngồi dịch ra xa hơn mỗi năm, Evelyn không cười. Với cô, đó không phải hình ảnh để dọa Lucian. Cô nhớ những bữa tối Thornwick, nơi hai cái tên không xuất hiện trong sổ khách chưa chắc đã biến mất khỏi quan hệ gia tộc; đôi khi người ấy chỉ được mời muộn hơn ba ngày, được xếp cạnh một người ít quyền lực hơn, rồi dần thôi nhận được thư. Cách trừng phạt lịch sự nhất là để người ta nghĩ mình đang quá nhạy cảm.

Evelyn không đồng tình với mọi quy tắc ấy. Nhưng chúng là thứ cô đã học thuộc như học ma trận phòng hộ. Cô biết có người ngoài phòng sẽ gọi Lucian dũng cảm, rồi quên mất ai trả tiền cho những năm tháng sau đó. Cô cũng biết Lucian sẽ không vì lời cảnh báo của cô mà đổi quyết định. Bởi vậy cô nói rõ cái giá, và để cậu tự chọn. Đó là cách tôn trọng duy nhất cô biết mà không phải tỏ ra thương hại.

— Tôi đã tính, Lucian nói.

— Cậu tính số, Evelyn nói. Tớ nói cho cậu biết người. Evelyn gấp sổ lại. Bà Wexley ngồi ban bảo trợ Hollowmere từ 1919. Bà Wexley ăn tối ở Thornwick hai lần mỗi mùa. Ông Haverford ngồi ba ban khác ngoài Fane, trong đó có ban của Hội đồng Chuẩn Đo lường Albion. Ông Haverford đi tàu chiều thứ Bảy về Aldermoor, và tối Chủ nhật ăn tối với hai người khác ở ban ấy.

Lucian không nói gì.

— Mùa giao tế tháng Tư, Evelyn nói. Ba mươi tám gia đình. Không ai sẽ nói gì với cậu. Ai cũng sẽ mời cậu. Ai cũng sẽ đặt cậu ở chỗ bàn cách chủ nhà xa hơn một ghế so với năm ngoái. Evelyn nhìn Lucian. Một ghế. Mỗi năm. Không ai nói. Đó là cái giá. Không phải sáu mươi bảng.

— Tôi biết, Lucian nói.

— Cậu biết cái ghế, Evelyn nói. Cậu không biết một ghế mỗi năm trong ba mươi năm. Tớ biết, vì mẹ tớ đếm ghế. Mẹ tớ dạy tớ đếm ghế năm tớ bảy tuổi.

Lucian nhìn ra cửa sổ. Sân cỏ phía bắc đã có sương muối từ sáng, chưa tan.

Lucian nghĩ đến bàn ăn dài ở Northmere, hai mươi bốn ghế, gỗ óc chó, mỗi ghế có một tấm thẻ tên viết tay bằng mực nâu. Mẹ Lucian viết thẻ. Năm Lucian mười hai tuổi, ghế của Lucian cách ghế cha bảy ghế. Năm mười bảy tuổi, năm ghế. Lucian đã biết khoảng cách ấy giảm dần, như một đường cong trên giấy trống, và đã nghĩ đó là chuyện tuổi tác. Lucian chưa bao giờ nghĩ khoảng cách ấy có thể tăng lên.

Lucian chưa bao giờ đếm ghế ở nhà người khác. Ở nhà người khác, Lucian chỉ nhìn đồng hồ treo tường, xem có chạy nhanh không.

— Cha tôi viết ba dòng, Lucian nói. Sau một lúc. Dòng cuối là về nhà Giáng sinh như thường lệ.

Evelyn im một lúc.

— Ba dòng, Evelyn nói. Lần trước là bao nhiêu?

— Hai.

— Thì cha cậu đã thêm một dòng, Evelyn nói. Và dòng ấy là "như thường lệ". Evelyn mở sổ lại. Ở nhà tớ, không ai thêm một dòng mà không cân. Tớ nghĩ ở nhà cậu cũng thế.

Lucian đứng dậy.

— Tại sao cậu nói với tôi, Lucian hỏi.

— Vì cậu sẽ đếm ghế, Evelyn nói. Không ngẩng lên. Ít nhất cậu nên biết ai đang xếp ghế.

Evelyn bước đến ô cửa kính cuối hành lang sau khi Lucian đi khỏi. Cô tháo găng tay phải, áp lòng bàn tay lên bệ đá mát rồi lại mang găng vào, động tác kín đáo của người cần giữ tay mình bận rộn. Lucian không thể tưởng tượng được những bữa tối mà cậu sắp phải trải qua: mọi người vẫn mỉm cười, vẫn hỏi thăm sức khỏe cha mẹ, nhưng tên cậu sẽ được đọc sau một nhịp quá dài.

Adrian đi ngang thì thấy cô. Cậu hỏi vì sao cô đã cảnh báo Lucian kỹ đến thế, dù biết Lucian không nghe. Evelyn nói thẳng: bởi một lời cảnh báo không ngăn được một người chọn đúng vẫn có thể giúp người ấy không bất ngờ trước cái giá của lựa chọn. Adrian nghe, rồi hỏi cô sẽ làm gì nếu cha cô yêu cầu không ngồi cạnh Lucian trong một bữa tối.

Evelyn ngẩng cằm. Trong một thoáng vẻ kiêu hãnh cũ khiến cô trông giống bức chân dung gia tộc hơn một nữ sinh mười tám tuổi. Cô đáp cô sẽ ngồi đúng chỗ đã được xếp. Adrian không che giấu thất vọng, nhưng cũng không trách. Evelyn nhìn nét mặt ấy, thở ra rồi nói tiếp: sau bữa tối, cô có thể tự đi tìm Lucian và hỏi về đề tài nhiệt ký, như trước đây. Bố cô có quyền xếp ghế. Ông không thể quyết định mọi điều cô muốn biết.

Adrian gật đầu. Lần này cậu không nói rằng đó là một số đo chính xác. Cô đã chờ câu trả lời của cậu lâu hơn mức cần thiết, và một cái gật làm cô nhẹ người. Evelyn quay đi trước, rồi bất ngờ dừng lại để chỉnh chiếc nơ áo vốn thẳng. Khi bước tiếp, cô biết cậu đã thấy.

*

Năm giờ chiều, Adrian đến Phòng đo số Ba.

Lucian đang thay cuộn giấy trống PĐ3-07, như mọi thứ Sáu. Cuộn cũ đã tháo, đặt trên bàn, đầu cuộn ghi bút chì: "6–13/12/35. L. H." Cuộn mới đang lắp, kim mực tím nhấc khỏi giấy, lò xo đồng hồ đang lên dây.

Adrian đứng ở cửa. Đợi đến khi Lucian lên dây xong và hạ kim. Kim chạm giấy, bắt đầu vẽ một đường thẳng, rất chậm.

— Mười một phút tôi mới xong, Lucian nói. Không quay lại. Nếu cậu đợi lâu hơn thì phải gõ cửa.

— Tớ đến để xin lỗi, Adrian nói.

Lucian quay lại.

— Tháng Mười, Adrian nói. Ngày ba tháng Mười, tớ thấy trang tám mươi hai. Ngày bốn, tớ đọc dòng ĐL-1. Ngày tám tháng Mười Một, cậu đặt giấy trống cạnh Sổ mở. Ba mươi sáu ngày. Adrian đứng thẳng. Tớ đã tính một mình ba mươi sáu ngày. Tớ đợi Julian. Tớ nghĩ đợi là tử tế. Nếu tớ không đợi, có thể Tiến sĩ Shaw đã viết thư trước tháng Mười Một. Có thể buổi trao đổi tháng Mười Hai đã có thư Tiến sĩ Shaw trước khi ông Haverford đến. Có thể cậu đã không phải gửi lá thư ấy.

Lucian nhìn Adrian lâu.

— Có thể, Lucian nói. Không chắc.

— Không chắc, Adrian nói. Nhưng tớ đã không thử. Tớ xin lỗi vì không thử.

Lucian đặt cuộn giấy trống cũ vào hộp. Đóng nắp. Viết nhãn.

— Tôi nhận lời xin lỗi, Lucian nói. Lucian nói chậm, như đọc một số lần thứ hai để chắc. Lời xin lỗi có căn cứ. Cậu nói đúng ngày, đúng số, đúng việc không làm. Tôi nhận.

Adrian gật.

— Còn bạn bè, Lucian nói, thì chưa.

Adrian không nói gì.

— Không phải vì giận, Lucian nói. Ghi nhận và giận là hai cột. Tiến sĩ Shaw nói thế. Lucian đặt hộp lên kệ, cạnh năm mươi hai hộp khác. Bạn bè là một chuỗi số. Một điểm không làm thành đường. Tôi cần thêm điểm.

— Tớ hiểu, Adrian nói.

— Cậu không cần hiểu, Lucian nói. Cậu cần đo.

Lucian lấy áo khoác. Đi qua Adrian ra cửa. Dừng.

— Giáng sinh này cậu về Wrenfold?

— Thứ Bảy hai mốt.

— Tôi về Northmere thứ Bảy hai mốt, Lucian nói. Như thường lệ. Lucian cài khuy áo. Ban tài trợ Fane họp thứ Hai mười sáu. Nếu có tin, tôi không biết ai sẽ báo cho tôi. Có lẽ không ai.

— Nếu tớ biết thì tớ viết, Adrian nói.

Lucian nghĩ một lúc. Gật một lần.

— Hai dòng, Lucian nói. Không cần hơn.

*

Tối ấy, Adrian ghi vào sổ bìa xám:

"13/12/35. L. H. mất suất (điều 7; chấm dứt từ cuối học kỳ; 30 bảng × 2 không chi). Thư cha L. H.: ba dòng. 'Như thường lệ.'

E. A. nói với L. H. về ghế. Mình không có mặt. Rowan kể: E. A. ngồi hốc cửa sổ bắc; L. H. ngồi mười hai phút.

Mình xin lỗi. L. H. nhận lời xin lỗi. Không nhận bạn bè. 'Một điểm không làm thành đường.'

Việc của mình: thêm điểm. Không vội."

Adrian ngồi lâu trước dòng cuối. Rồi viết thêm, nhỏ hơn: "Hai dòng, nếu có tin Fane."

Ở giường bên, Thomas đang mài lá lưỡng kim thứ ba bằng giấy nhám, trên một tờ báo cũ trải trên đùi. Tiếng giấy nhám đều, như tiếng kim trống.

— Lucian có giận cậu không, Thomas hỏi. Không ngẩng lên.

— Không, Adrian nói. Lucian đếm.

Thomas mài thêm một lúc. Thổi bụi đồng khỏi lá lưỡng kim. Đưa lên ánh đèn, nhìn độ cong, rồi đặt xuống tờ báo.

— Năm mươi bảy, Thomas nói, như nói với lá đồng. Lá thứ ba này cong đúng hơn hai lá trước.

Thomas mài thêm một lúc.

— Thế là tốt hơn giận, Thomas nói. Giận thì hết. Đếm thì có ngày đủ.

Gợn thứ hai, đêm ấy: mười ba.