Đại Phù Thủy - Tác giả Tri Hành
Chương 31. Chuong 031 Nguoi anh cua Evelyn
Chương 31: Người anh của Evelyn
Bữa tối thứ Ba, ngày mười hai tháng Năm, có súp đậu Hà Lan.
Ở nhà ăn lớn của Highcombe, súp đậu Hà Lan là một sự kiện. Không phải vì ngon, dù nó ngon, đặc, có những miếng thịt muối nhỏ và một ít bạc hà thả vào lúc cuối. Mà vì nó được múc từ ba chiếc nồi đồng lớn đặt trên chiếc bàn dài cạnh cửa bếp, chứ không được mang ra từng bàn như mọi món khác. Ai muốn ăn thì phải cầm bát đến xếp hàng. Và vì súp đậu Hà Lan chỉ có vào thứ Ba thứ hai của mỗi tháng, và vì ba chiếc nồi đồng bao giờ cũng cạn trước khi hàng hết, nên hàng xếp súp đậu Hà Lan là nơi duy nhất ở Highcombe mà học viên năm nhất và học viên năm ba đứng chen nhau như ở một sân ga.
Adrian đứng trong hàng, sau Rowan, trước Gilbert, mỗi người cầm một chiếc bát men trắng. Hàng dài từ bàn súp đến tận cột đá thứ tư của nhà ăn. Thomas đã ở phía trước, cách năm người, vì Thomas biết giờ ra súp. Thomas đếm.
— Còn hai mươi ba người, Rowan nói, kiễng chân nhìn. Nồi thứ nhất sắp cạn. Nồi thứ hai còn một nửa. Nồi thứ ba thì không biết, vì bà bếp đang đứng chắn.
— Đủ, Adrian nói.
— Cậu không biết là đủ.
— Tháng trước cũng đủ.
— Tháng trước Gilbert lấy hai bát, Rowan nói, và quay lại nhìn Gilbert với vẻ buộc tội.
— Một bát là cho Margery, Gilbert nói. Margery bị cảm.
Rowan nghĩ một lúc, rồi quyết định tha cho Gilbert.
Hàng nhích lên. Mười tám người. Mười lăm. Ở đầu hàng, Thomas đã lấy được súp, đang đi về bàn Nhà Đông, hai tay giữ chiếc bát như giữ một thứ dễ vỡ, không nhìn ai.
Lúc ấy, từ phía cột đá thứ ba, ba học viên năm ba Khu Sồi đi ngang qua hàng.
Adrian không biết tên hai người. Người thứ ba thì Adrian biết, vì ai ở năm nhất cũng biết: Crispin Lyle, cao, tóc màu rơm, áo choàng Khu Sồi may đo vừa vặn như áo của một người lớn, tiền đạo đội bóng ném Khu Sồi, và là người đã đặt tên cho đám học viên đi tàu cuối là đoàn sữa, vì chuyến tàu đầu tiên của Phàm Giới mỗi sáng là tàu sữa. Gilbert đã kể. Gilbert biết mọi thứ người khác nói sau lưng.
Crispin Lyle không xếp hàng. Crispin Lyle đi thẳng đến chỗ Rowan, như thể Rowan không đứng đó, như thể chỗ đứng của Rowan là một khoảng trống trên sàn đá.
— Xin lỗi, Crispin nói, không nhìn Rowan, chỉ nhìn về phía nồi súp. Chúng tôi có buổi tập lúc bảy giờ.
Rowan không lùi lại. Không phải vì can đảm. Mà vì không kịp. Vai của Crispin chạm vào vai của Rowan, không mạnh, chỉ như người ta lách qua một cánh cửa hẹp. Nhưng Rowan đang kiễng chân để nhìn nồi súp thứ ba. Rowan loạng choạng. Ngả về phía sau. Về phía Adrian.
Adrian giơ tay ra đỡ. Tay trái giữ vai Rowan. Tay phải vẫn cầm bát.
Và chiếc bát trong tay Gilbert, đứng ngay sau Adrian, bị khuỷu tay của Adrian chạm vào, bật lên, rơi xuống sàn đá.
Tiếng men vỡ vang khắp nhà ăn lớn. Ở mọi dãy bàn, những cái đầu quay lại.
Chiếc bát của Gilbert vỡ làm bốn mảnh. Không có súp, vì chưa đến lượt Gilbert. Chỉ có bốn mảnh men trắng trên sàn đá xám, và một mảnh nhỏ nữa trượt đi, đến dừng lại cạnh chân Crispin Lyle.
Crispin nhìn xuống mảnh men. Rồi nhìn Adrian.
— Cẩn thận chứ, Crispin nói. Giọng không to. Đủ để những người đứng gần nghe thấy. Đoàn sữa đẩy nhau cả ở trong này à?
Hai người bạn của Crispin cười.
Adrian đứng yên, tay trái vẫn trên vai Rowan, tay phải vẫn cầm chiếc bát của mình, và cảm thấy cái nóng dâng lên ở ngực. Cái nóng của tối Chủ nhật ở phòng sinh hoạt chung, khi Thomas nói trúng. Nhưng lần này không phải vì bị nói trúng. Mà vì bị nói sai.
Dòng thứ năm không có ở đó. Không có đèn, không có lửa. Chỉ có một cái bát men trắng trong tay phải. Nhưng Adrian biết cái cảm giác ở đầu ngón tay, như những tối thứ Ba và thứ Năm ở phòng thực hành, khi ngọn lửa dồn lên.
Để nó dồn lên mà không đi theo.
Adrian không nói gì.
— Không phải Adrian đẩy, Rowan nói. Giọng Rowan run, nhưng to. Anh chen vào. Anh chạm vào em. Adrian đỡ em.
— Tôi không chạm vào ai, Crispin nói, nhẹ nhàng, như giải thích cho một đứa trẻ. Em đứng không vững thì đừng kiễng chân.
— Lyle.
Giọng nói ấy vang lên từ phía sau hàng, không to, mà rõ, như vang khắp một tiền sảnh.
Martin Ashbourne đi đến. Áo choàng đen viền bạc. Huy hiệu trưởng nhóm hỗ trợ khóa dưới cài ở ngực trái, một hình khiên bạc nhỏ có khắc chữ H. Tay cầm một tấm bảng kẹp giấy, như buổi sáng ở tiền sảnh hồi tháng Mười, như thể chưa bao giờ đặt nó xuống.
Martin không nhìn Crispin trước. Không nhìn Adrian trước. Martin nhìn xuống sàn đá. Năm mảnh men trắng. Vị trí của từng mảnh. Rồi nhìn hàng người, từ đầu đến cuối. Rồi nhìn ba học viên năm ba đứng ở ngoài hàng.
— Không ai đi đâu cả, Martin nói. Kể cả người đã lấy được súp. Kể cả người có buổi tập lúc bảy giờ.
Crispin mở miệng.
— Kể cả người có buổi tập lúc bảy giờ, Martin nói lại, không đổi giọng.
Crispin đóng miệng lại.
Martin quay sang bà bếp đứng ở bàn súp, nói gì đó rất ngắn. Bà bếp gật đầu, và đẩy chiếc nồi đồng thứ ba ra giữa bàn, như một lời hứa rằng sẽ còn súp.
Rồi Martin bắt đầu.
Không phải hỏi ai đúng ai sai. Martin rút từ bảng kẹp ra một xấp phiếu nhỏ màu trắng, khổ bằng lòng bàn tay, và một hộp bút chì. Đưa cho mỗi người đứng trong vòng ba bước quanh chỗ chiếc bát vỡ một tờ phiếu và một cây bút chì. Rowan. Adrian. Gilbert. Hai học viên năm hai Khu Thông đứng trước Rowan. Một học viên Nhà Tây năm nhất đứng sau Gilbert, là Margery, vừa hết cảm. Ba học viên năm ba Khu Sồi. Chín người.
— Mỗi người viết ba dòng, Martin nói. Dòng thứ nhất: tên và nhà. Dòng thứ hai: đứng ở đâu. Dòng thứ ba: đã thấy gì. Chỉ thấy. Không viết đã nghĩ gì. Không viết ai có lỗi. Không đoán. Không nói chuyện với người bên cạnh trong khi viết. Martin ngừng lại. Ai chưa thấy gì thì viết: không thấy. Không thấy cũng là một câu trả lời đúng.
Martin tách chín người ra, mỗi người đứng cách người khác hai bước, dọc theo chiếc bàn súp, như những học viên chờ được gọi ở kỳ đánh giá.
Adrian cầm tờ phiếu trắng và cây bút chì. Viết.
Adrian Vale, Nhà Đông.
Đứng trong hàng súp, sau Rowan, trước Gilbert, cách bàn súp khoảng mười lăm người.
Thấy học viên năm ba Khu Sồi đi vào hàng ở chỗ Rowan. Vai chạm vai Rowan. Rowan ngả về phía sau. Tớ đỡ Rowan bằng tay trái. Khuỷu tay phải của tớ chạm vào bát của Gilbert. Bát rơi.
Adrian đọc lại. Rồi gạch chữ tớ, hai lần, viết lại: tôi. Rồi gạch chữ tôi, viết lại: Vale. Rồi nhìn câu ấy rất lâu. Khuỷu tay phải của Vale chạm vào bát của Gilbert.
Đó là sự thật. Không có câu nào khác.
Adrian đưa tờ phiếu cho Martin.
Martin thu chín tờ phiếu. Đứng ở đầu bàn súp, đọc từng tờ, chậm. Cả nhà ăn đã quay lại với bữa tối, nhưng không hoàn toàn. Adrian thấy ở bàn Nhà Tây, cách hai dãy, Lady Evelyn Ashbourne đã đặt thìa xuống, và đang nhìn về phía bàn súp.
Martin đọc xong. Xếp chín tờ phiếu lại thành một xấp. Gõ nhẹ cạnh xấp giấy lên bảng kẹp cho thẳng.
— Lyle, Martin nói. Ba tờ phiếu của nhóm Khu Sồi viết rằng đã đi ngang qua hàng và không thấy ai ngã. Sáu tờ còn lại, kể cả của hai học viên Khu Thông không quen biết ai trong chuyện này, viết rằng em đã đi vào hàng ở vị trí của học viên Bell, và vai em đã chạm vào vai học viên Bell.
Rowan Bell đứng thẳng lên một chút.
— Hai học viên Khu Thông viết thêm, không cần ai yêu cầu, rằng em đã nói: chúng tôi có buổi tập lúc bảy giờ, Martin nói. Câu ấy có trong phiếu của Gilbert, Margery, Vale và Bell nữa. Martin nhìn Crispin. Không có trong ba phiếu của nhóm em.
Crispin không nói gì. Hai người bạn của Crispin nhìn xuống sàn.
— Em đã chen hàng, Martin nói. Em đã gây ra việc một học viên khóa dưới bị ngã, và một chiếc bát bị vỡ. Em đã nói với học viên Vale rằng học viên Vale đẩy, trong khi phiếu của chính em không viết rằng em thấy học viên Vale đẩy. Martin ngừng lại. Tôi ghi vào sổ trực: Lyle, Khu Sồi, năm ba, chen hàng, gây đổ vỡ, quy lỗi không có căn cứ. Chuyển về trưởng Khu Sồi. Chiếc bát vỡ tính vào phí đồ dùng của em. Và em sẽ đến buổi tập muộn, vì em xếp hàng súp ở cuối hàng, như mọi người.
— Anh không có quyền...
— Tôi có quyền ghi sổ trực, Martin nói. Em có quyền kháng nghị với trưởng Khu Sồi, trong vòng ba ngày, bằng văn bản. Tôi sẽ đính kèm chín tờ phiếu. Martin không đổi giọng. Đó là quy trình.
Crispin nhìn Martin. Có một khoảnh khắc mà Adrian nghĩ Crispin sẽ nói tên một gia đình nào đó. Tên cha mình. Tên một ai đó ở Viện Đo Lường Hoàng gia, hay ở hội đồng học viện. Adrian đã thấy cái nhìn ấy ở Cordelia, ở thư viện, hồi tháng Mười. Cái nhìn của người biết mình có một cái tên để dùng.
Crispin không nói gì. Quay lưng đi về cuối hàng. Hai người bạn đi theo.
Martin quay sang Gilbert.
— Học viên Gilbert. Bát của em không phải lỗi của em. Lấy một chiếc bát mới ở bàn bếp, và xếp lại vào chỗ cũ trong hàng. Martin quay sang Rowan. Học viên Bell. Em có bị đau ở đâu không?
— Không ạ, Rowan nói. Chỉ hơi... không ạ.
— Nếu tối nay thấy đau ở vai, đến đơn vị y tế. Martin quay sang Adrian.
Martin nhìn Adrian lâu hơn đã nhìn Gilbert và Rowan. Không lâu hơn nhiều. Chỉ một giây. Nhưng Adrian thấy.
— Học viên Vale, Martin nói. Phiếu của em viết rằng khuỷu tay của em chạm vào bát của Gilbert. Năm phiếu khác viết rằng em đỡ học viên Bell khi học viên Bell ngã. Không phiếu nào viết rằng em đẩy ai. Martin ghi vào bảng kẹp. Tôi ghi: Vale, Nhà Đông, năm nhất, không có lỗi. Phiếu của Vale tự ghi việc khuỷu tay chạm bát, khớp với các phiếu khác.
Rồi Martin ngừng lại, cây bút chì vẫn chạm vào tờ giấy.
— Em gạch hai lần ở dòng thứ ba, Martin nói. Tớ. Rồi tôi. Rồi Vale. Martin ngẩng lên. Vì sao?
Adrian không biết trả lời thế nào. Rồi trả lời bằng sự thật.
— Vì em không biết phiếu này viết theo cách nào thì đúng, Adrian nói. Em chưa viết phiếu bao giờ.
Martin nhìn Adrian. Có cái gì đó trong đôi mắt xanh ấy, rất giống một đôi mắt xanh khác mà Adrian đã thấy nhiều lần ở lớp Nguyên tố, ở dãy thứ hai, nhưng Adrian không nghĩ tiếp.
— Viết theo cách nào cũng đúng, Martin nói. Miễn là viết điều đã thấy. Lần sau không cần gạch.
Rồi Martin cài cây bút chì vào bảng kẹp, và quay đi.
Lady Evelyn Ashbourne đã nhìn toàn bộ chuyện ấy từ bàn Nhà Tây, cách hai dãy bàn, và đã không ăn một thìa súp nào.
Evelyn biết Crispin Lyle. Không thân, nhưng biết. Gia đình Lyle giữ tước nam tước ở vùng đồi phía bắc, và mẹ Crispin thường đến dùng trà ở Thornwick vào tháng Mười Hai. Crispin đã đến Thornwick ba lần. Đã cưỡi ngựa với Martin. Đã ngồi ăn ở bàn của cha Evelyn, dưới bức chân dung của bà cố.
Và Martin vừa ghi tên Crispin vào sổ trực. Chen hàng, gây đổ vỡ, quy lỗi không có căn cứ. Chuyển về trưởng Khu Sồi. Bằng đúng giọng nói mà Martin đã dùng để ghi: Vale, không có lỗi.
Đúng một giọng. Không cao hơn. Không thấp hơn.
Evelyn đã lớn lên với Martin. Biết Martin nghiêm. Biết Martin làm đúng quy trình, vì cha đã dạy cả hai người rằng người thừa kế Thornwick phải là người làm đúng quy trình trước, rồi mới làm điều mình muốn. Biết Martin không bao giờ to tiếng. Nhưng Evelyn cũng biết, như mọi đứa trẻ lớn lên trong một ngôi nhà có tên trong Sổ Bộ, rằng quy trình có hai giọng. Một giọng cho những người cùng bàn trà. Một giọng cho những người khác.
Evelyn đã nghĩ mình hiểu thế nào là công bằng từ những bài học về danh dự ở Thornwick. Nhưng một giọng nói không đổi khi gọi tên hai người có địa vị khác nhau lại khiến định nghĩa ấy trở nên cụ thể đến mức bất tiện. Cô nhớ Adrian bên chiếc bàn thư viện, nhớ mình đã giận khi bị sửa một phép tính. Nếu anh trai có thể xử sự với cậu ấy đúng như với một học viên khác, có lẽ cô cũng phải xét lại cách mình đã nhìn người ta.
Evelyn đã chờ nghe giọng thứ nhất khi Martin nói với Crispin. Và giọng thứ hai khi Martin nói với học viên đi chuyến tàu cuối.
Không có giọng thứ hai.
Hoặc là, Evelyn nghĩ, chậm, nhìn vào bát súp đậu Hà Lan đã nguội, hoặc là chưa bao giờ có hai giọng. Chỉ có một giọng, và Evelyn đã nghe nhầm suốt mười ba năm.
Evelyn nghĩ đến thư viện, hồi tháng Mười. Cordelia đã nói: có lẽ ở nơi cậu ấy ở, người ta không có sách. Evelyn đã không nói gì. Đã nghĩ rằng không nói gì là lịch sự. Là không tham gia. Là đứng ngoài.
Trong trí nhớ của Evelyn, hình sáu cạnh trên trang giấy đã mất hết vẻ chỉ là một bài toán. Bất kỳ người học trò nào cũng có thể mắc lỗi; điều cô vẫn không chịu được là đã để cái tên Vale thay cho lời nhắc ấy trong đầu. Cô thử nghĩ đến việc xin lỗi. Ngay lập tức, cô nghĩ đến Cordelia, đến bàn đọc, đến những đôi mắt đã chứng kiến. Rồi cô tự thấy khó chịu với chính mình: hóa ra phần khó nhất không nằm ở việc biết đâu là đúng, mà ở việc chấp nhận người khác được nhìn thấy mình thay đổi.
Martin đã không đứng ngoài. Martin đã phát chín tờ phiếu.
Evelyn nghĩ đến trang bảy của Sổ sai. Lỗi được phát hiện nhờ một bạn cùng khóa. Năm chữ mà Evelyn đã viết, xóa, viết lại, ba đêm liền ở Nhà Tây, trước khi viết hẳn bằng mực. Năm chữ ấy đã tốn của Evelyn ba đêm. Năm chữ ấy, Martin có lẽ sẽ viết trong năm giây, và không nghĩ lại.
Beatrice, ngồi bên cạnh, chạm nhẹ vào khuỷu tay Evelyn.
— Súp nguội rồi, Beatrice nói.
— Ừ, Evelyn nói, và ăn một thìa súp nguội, và không nói thêm gì.
Adrian lấy được súp lúc bảy giờ kém năm. Nồi đồng thứ ba còn đủ cho cả Gilbert, và cho cả Crispin Lyle ở cuối hàng, người lấy được bát cuối cùng lúc bảy giờ mười hai, và đến buổi tập muộn mười hai phút.
Ở bàn Nhà Đông, Thomas đã ăn xong, đang chờ.
— Tớ đã thấy, Thomas nói. Từ đây. Tớ đếm được. Tám giây từ lúc Lyle chạm vai Rowan đến lúc bát vỡ. Thomas ngừng lại. Cậu không nói gì với Lyle.
— Không.
— Tốt, Thomas nói. Rồi, sau một lúc: Hay không tốt?
— Không biết, Adrian nói. Lần này thì tốt. Có người khác nói hộ.
Thomas nghĩ về câu ấy, nghiêm túc, như nghĩ về một con số.
— Lần này có Rowan nói hộ, Thomas nói. Và có chín tờ phiếu. Lần sau có thể không có.
— Ừ.
Rowan, ngồi đối diện, đang ăn súp rất nhanh, như người vừa thoát khỏi một trận bão và đột nhiên rất đói. Rồi dừng lại, thìa giữa chừng.
— Anh Martin công bằng thật, Rowan nói. Tớ cứ tưởng anh ấy sẽ bênh Lyle. Nhà Lyle hay đến Thornwick.
Adrian nhìn Rowan.
— Thornwick?
— Nhà của anh Martin, Rowan nói, như nói điều hiển nhiên. Của nhà Ashbourne. Bá tước Thornwick. Rowan ngừng lại, nhìn mặt Adrian. Cậu không biết à?
— Tớ biết Martin là Ashbourne, Adrian nói. Tớ tưởng... Ở Linh Giới có nhiều nhà Ashbourne không? Tớ tưởng là họ hàng. Anh em họ. Như ở Wrenfold có ba nhà Fallow, mà không nhà nào ưa nhà nào.
Rowan đặt thìa xuống.
— Adrian, Rowan nói, rất chậm, như nói với một người vừa từ trên trời rơi xuống. Martin Ashbourne là anh ruột của Lady Evelyn. Anh cả. Người thừa kế. Tử tước Halewick. Cả trường biết.
Adrian ngồi im.
Martin Ashbourne, người đã đặt tay lên vai Adrian ở lễ nhập học, không đẩy, chỉ dẫn, và nói: đi với tôi, không sao đâu. Người đã nói: lỗi của cả hai, mỗi người một nửa, và nửa của tôi lớn hơn. Người vừa phát chín tờ phiếu, và ghi: Vale, không có lỗi.
Và đôi mắt xanh ấy, rất giống một đôi mắt xanh khác, ở dãy thứ hai lớp Nguyên tố, mà Adrian đã không nghĩ tiếp.
Adrian quay lại nhìn về phía bàn Nhà Tây. Evelyn đã đứng dậy, đang đi ra cửa nhà ăn cùng Beatrice. Ở ngưỡng cửa, Martin đang đứng nói chuyện với một giáo sư, bảng kẹp giấy dưới cánh tay. Khi Evelyn đi ngang qua, Martin không quay lại. Evelyn cũng không dừng lại. Nhưng Adrian thấy Evelyn chạm nhẹ, rất nhẹ, vào khuỷu tay áo choàng của Martin, khi đi qua, như người ta chạm vào khung cửa của nhà mình.
Rồi Evelyn đi ra ngoài, vào bóng tối của hành lang.
Martin quay lại, nhìn theo Evelyn một giây. Rồi nhìn vào trong nhà ăn. Nhìn về phía bàn Nhà Đông.
Nhìn Adrian.
Chỉ một giây. Không lâu hơn cái nhìn ở bàn súp. Nhưng Adrian thấy, lần này, rằng đó không phải cái nhìn của một trưởng nhóm hỗ trợ khóa dưới nhìn một học viên năm nhất. Đó là cái nhìn của một người anh nhìn một người lạ đang đứng quá gần cửa nhà mình. Không ghét. Không giận. Chỉ là cẩn thận. Như người ta nhìn một ngọn lửa mà mình chưa biết nó có lệch sang phải hay không.
Rồi Martin quay đi, tiếp tục nói chuyện với vị giáo sư.
Đêm ấy, ở phòng ba mươi hai, Adrian mở cuốn sổ bìa vải, lật đến một trang trống, và viết.
Martin Ashbourne: anh của Evelyn. Không phải họ hàng. Mình đã không hỏi, vì nghĩ là không cần hỏi. Đã đoán.
Rồi viết thêm, ở dòng dưới:
Phiếu: viết điều đã thấy. Không đoán. Không cần gạch.
Adrian nhìn hai dòng ấy rất lâu. Rồi gạch chữ Đã đoán, một lần, và viết bên cạnh: Sửa: hỏi.
Rồi đóng sổ, và đi ngủ trước mười một giờ, như bác sĩ Whitmore đã dặn.
Sáng thứ Tư, ở hành lang tầng hai Tháp Bắc, trên đường từ lớp Ký hiệu học xuống thư viện, Adrian gặp Martin Ashbourne đứng ở đầu cầu thang, như đang chờ ai.
Không phải đang chờ ai. Đang chờ Adrian.
— Học viên Vale, Martin nói. Một phút.
Thomas, đi bên cạnh, nhìn Adrian, rồi nhìn Martin, rồi đi tiếp xuống cầu thang, chậm hơn bình thường, và dừng lại ở chiếu nghỉ, chỗ có thể không nghe thấy mà vẫn nhìn thấy.
Martin không mang bảng kẹp giấy. Lần đầu tiên Adrian thấy Martin không mang bảng kẹp giấy. Hai tay để sau lưng.
— Tôi đã đọc Sổ sai năm nhất, Martin nói. Trưởng nhóm hỗ trợ khóa dưới được đọc, để biết khóa dưới cần giúp gì. Trang bảy. Lỗi được phát hiện nhờ một bạn cùng khóa. Martin ngừng lại. Em gái tôi không nói bạn ấy là ai. Tôi đoán. Tôi đoán đúng không?
Adrian nghĩ đến phòng đọc lớn của thư viện, hồi tháng Mười. Cuốn sổ bìa xanh ngọc. Một trăm hai mươi nhân sáu. Năm trăm bốn mươi. Bảy trăm hai mươi. Một con số Adrian đã chỉ ra, và một đường gạch thẳng, gọn, mà Evelyn đã tự kẻ.
— Em chỉ ra một con số, Adrian nói. Lady Evelyn tự sửa.
Martin nhìn Adrian. Có cái gì đó ở khóe miệng Martin, như nụ cười ngắn, nhanh, ở sân cỏ hồi tháng Mười, nhưng không thành.
— Tôi cảm ơn em về con số ấy, Martin nói. Và tôi muốn nói thêm một điều, vì tôi lớn hơn, và vì đó là việc của tôi. Martin ngừng lại, chọn từng chữ. Tên Ashbourne là một cái tên người ta nhìn. Những người đứng gần nó cũng bị nhìn. Không phải lúc nào cũng tử tế. Tối qua em đã thấy Lyle. Lyle chỉ là một người. Martin ngừng lại. Giữ một khoảng cách vừa phải sẽ tốt cho cả hai. Cho em, và cho em gái tôi.
Adrian đứng im.
Câu ấy không có gì sai. Giọng ấy không có gì lạnh. Đúng một giọng, như giọng đã dùng với Crispin Lyle và với Adrian. Và có lẽ Martin nói đúng. Có lẽ những người đứng gần một cái tên như thế sẽ bị nhìn. Adrian đã bị nhìn đủ rồi, ở hàng ghế dọc tường phòng thực hành.
Nhưng có một câu Adrian đã viết đêm qua, trong cuốn sổ bìa vải, bằng cây bút chì HB. Sửa: hỏi.
— Anh đã hỏi Lady Evelyn chưa ạ? Adrian nói.
Martin không trả lời ngay.
— Về khoảng cách, Adrian nói. Em không định đứng gần. Em không định đứng xa. Em chỉ nghĩ là... Adrian dừng lại, vì không biết nói tiếp thế nào cho đúng. Rồi nói đúng điều mình nghĩ. Đó là việc của Lady Evelyn nữa. Không chỉ của anh. Không chỉ của em.
Martin nhìn Adrian rất lâu. Lâu hơn ở bàn súp. Lâu hơn ở ngưỡng cửa nhà ăn.
— Ghi nhận, Martin nói cuối cùng.
Chỉ thế. Rồi gật đầu một lần, quay đi, bước xuống cầu thang, qua chỗ Thomas đứng ở chiếu nghỉ, không nhìn Thomas, và biến mất ở khúc quanh dẫn ra sân cỏ.
Thomas đợi Adrian xuống đến chiếu nghỉ.
— Anh ấy nói gì? Thomas hỏi.
— Bảo tớ giữ khoảng cách với Evelyn.
— Thế cậu nói gì?
— Tớ hỏi anh ấy đã hỏi Evelyn chưa.
Thomas đứng im một lúc. Rồi đẩy kính lên.
— Cậu học nhanh, Thomas nói. Nhanh hơn tớ tưởng. Thomas ngừng lại. Nhưng lần sau thì nói với tớ trước khi cậu hỏi người thừa kế Thornwick một câu như thế.
— Ừ, Adrian nói. Lần sau.
Hai người đi xuống thư viện. Ở bàn đọc thứ ba, cạnh cửa sổ, Eleanor đang chép bảng logarit, và ngẩng lên, và nhìn mặt hai người, và hỏi đã có chuyện gì. Lần này Adrian kể. Từ đầu. Không bỏ dòng nào.
Bữa tối thứ Ba, ngày mười hai tháng Năm, có súp đậu Hà Lan.
Ở nhà ăn lớn của Highcombe, súp đậu Hà Lan là một sự kiện. Không phải vì ngon, dù nó ngon, đặc, có những miếng thịt muối nhỏ và một ít bạc hà thả vào lúc cuối. Mà vì nó được múc từ ba chiếc nồi đồng lớn đặt trên chiếc bàn dài cạnh cửa bếp, chứ không được mang ra từng bàn như mọi món khác. Ai muốn ăn thì phải cầm bát đến xếp hàng. Và vì súp đậu Hà Lan chỉ có vào thứ Ba thứ hai của mỗi tháng, và vì ba chiếc nồi đồng bao giờ cũng cạn trước khi hàng hết, nên hàng xếp súp đậu Hà Lan là nơi duy nhất ở Highcombe mà học viên năm nhất và học viên năm ba đứng chen nhau như ở một sân ga.
Adrian đứng trong hàng, sau Rowan, trước Gilbert, mỗi người cầm một chiếc bát men trắng. Hàng dài từ bàn súp đến tận cột đá thứ tư của nhà ăn. Thomas đã ở phía trước, cách năm người, vì Thomas biết giờ ra súp. Thomas đếm.
— Còn hai mươi ba người, Rowan nói, kiễng chân nhìn. Nồi thứ nhất sắp cạn. Nồi thứ hai còn một nửa. Nồi thứ ba thì không biết, vì bà bếp đang đứng chắn.
— Đủ, Adrian nói.
— Cậu không biết là đủ.
— Tháng trước cũng đủ.
— Tháng trước Gilbert lấy hai bát, Rowan nói, và quay lại nhìn Gilbert với vẻ buộc tội.
— Một bát là cho Margery, Gilbert nói. Margery bị cảm.
Rowan nghĩ một lúc, rồi quyết định tha cho Gilbert.
Hàng nhích lên. Mười tám người. Mười lăm. Ở đầu hàng, Thomas đã lấy được súp, đang đi về bàn Nhà Đông, hai tay giữ chiếc bát như giữ một thứ dễ vỡ, không nhìn ai.
Lúc ấy, từ phía cột đá thứ ba, ba học viên năm ba Khu Sồi đi ngang qua hàng.
Adrian không biết tên hai người. Người thứ ba thì Adrian biết, vì ai ở năm nhất cũng biết: Crispin Lyle, cao, tóc màu rơm, áo choàng Khu Sồi may đo vừa vặn như áo của một người lớn, tiền đạo đội bóng ném Khu Sồi, và là người đã đặt tên cho đám học viên đi tàu cuối là đoàn sữa, vì chuyến tàu đầu tiên của Phàm Giới mỗi sáng là tàu sữa. Gilbert đã kể. Gilbert biết mọi thứ người khác nói sau lưng.
Crispin Lyle không xếp hàng. Crispin Lyle đi thẳng đến chỗ Rowan, như thể Rowan không đứng đó, như thể chỗ đứng của Rowan là một khoảng trống trên sàn đá.
— Xin lỗi, Crispin nói, không nhìn Rowan, chỉ nhìn về phía nồi súp. Chúng tôi có buổi tập lúc bảy giờ.
Rowan không lùi lại. Không phải vì can đảm. Mà vì không kịp. Vai của Crispin chạm vào vai của Rowan, không mạnh, chỉ như người ta lách qua một cánh cửa hẹp. Nhưng Rowan đang kiễng chân để nhìn nồi súp thứ ba. Rowan loạng choạng. Ngả về phía sau. Về phía Adrian.
Adrian giơ tay ra đỡ. Tay trái giữ vai Rowan. Tay phải vẫn cầm bát.
Và chiếc bát trong tay Gilbert, đứng ngay sau Adrian, bị khuỷu tay của Adrian chạm vào, bật lên, rơi xuống sàn đá.
Tiếng men vỡ vang khắp nhà ăn lớn. Ở mọi dãy bàn, những cái đầu quay lại.
Chiếc bát của Gilbert vỡ làm bốn mảnh. Không có súp, vì chưa đến lượt Gilbert. Chỉ có bốn mảnh men trắng trên sàn đá xám, và một mảnh nhỏ nữa trượt đi, đến dừng lại cạnh chân Crispin Lyle.
Crispin nhìn xuống mảnh men. Rồi nhìn Adrian.
— Cẩn thận chứ, Crispin nói. Giọng không to. Đủ để những người đứng gần nghe thấy. Đoàn sữa đẩy nhau cả ở trong này à?
Hai người bạn của Crispin cười.
Adrian đứng yên, tay trái vẫn trên vai Rowan, tay phải vẫn cầm chiếc bát của mình, và cảm thấy cái nóng dâng lên ở ngực. Cái nóng của tối Chủ nhật ở phòng sinh hoạt chung, khi Thomas nói trúng. Nhưng lần này không phải vì bị nói trúng. Mà vì bị nói sai.
Dòng thứ năm không có ở đó. Không có đèn, không có lửa. Chỉ có một cái bát men trắng trong tay phải. Nhưng Adrian biết cái cảm giác ở đầu ngón tay, như những tối thứ Ba và thứ Năm ở phòng thực hành, khi ngọn lửa dồn lên.
Để nó dồn lên mà không đi theo.
Adrian không nói gì.
— Không phải Adrian đẩy, Rowan nói. Giọng Rowan run, nhưng to. Anh chen vào. Anh chạm vào em. Adrian đỡ em.
— Tôi không chạm vào ai, Crispin nói, nhẹ nhàng, như giải thích cho một đứa trẻ. Em đứng không vững thì đừng kiễng chân.
— Lyle.
Giọng nói ấy vang lên từ phía sau hàng, không to, mà rõ, như vang khắp một tiền sảnh.
Martin Ashbourne đi đến. Áo choàng đen viền bạc. Huy hiệu trưởng nhóm hỗ trợ khóa dưới cài ở ngực trái, một hình khiên bạc nhỏ có khắc chữ H. Tay cầm một tấm bảng kẹp giấy, như buổi sáng ở tiền sảnh hồi tháng Mười, như thể chưa bao giờ đặt nó xuống.
Martin không nhìn Crispin trước. Không nhìn Adrian trước. Martin nhìn xuống sàn đá. Năm mảnh men trắng. Vị trí của từng mảnh. Rồi nhìn hàng người, từ đầu đến cuối. Rồi nhìn ba học viên năm ba đứng ở ngoài hàng.
— Không ai đi đâu cả, Martin nói. Kể cả người đã lấy được súp. Kể cả người có buổi tập lúc bảy giờ.
Crispin mở miệng.
— Kể cả người có buổi tập lúc bảy giờ, Martin nói lại, không đổi giọng.
Crispin đóng miệng lại.
Martin quay sang bà bếp đứng ở bàn súp, nói gì đó rất ngắn. Bà bếp gật đầu, và đẩy chiếc nồi đồng thứ ba ra giữa bàn, như một lời hứa rằng sẽ còn súp.
Rồi Martin bắt đầu.
Không phải hỏi ai đúng ai sai. Martin rút từ bảng kẹp ra một xấp phiếu nhỏ màu trắng, khổ bằng lòng bàn tay, và một hộp bút chì. Đưa cho mỗi người đứng trong vòng ba bước quanh chỗ chiếc bát vỡ một tờ phiếu và một cây bút chì. Rowan. Adrian. Gilbert. Hai học viên năm hai Khu Thông đứng trước Rowan. Một học viên Nhà Tây năm nhất đứng sau Gilbert, là Margery, vừa hết cảm. Ba học viên năm ba Khu Sồi. Chín người.
— Mỗi người viết ba dòng, Martin nói. Dòng thứ nhất: tên và nhà. Dòng thứ hai: đứng ở đâu. Dòng thứ ba: đã thấy gì. Chỉ thấy. Không viết đã nghĩ gì. Không viết ai có lỗi. Không đoán. Không nói chuyện với người bên cạnh trong khi viết. Martin ngừng lại. Ai chưa thấy gì thì viết: không thấy. Không thấy cũng là một câu trả lời đúng.
Martin tách chín người ra, mỗi người đứng cách người khác hai bước, dọc theo chiếc bàn súp, như những học viên chờ được gọi ở kỳ đánh giá.
Adrian cầm tờ phiếu trắng và cây bút chì. Viết.
Adrian Vale, Nhà Đông.
Đứng trong hàng súp, sau Rowan, trước Gilbert, cách bàn súp khoảng mười lăm người.
Thấy học viên năm ba Khu Sồi đi vào hàng ở chỗ Rowan. Vai chạm vai Rowan. Rowan ngả về phía sau. Tớ đỡ Rowan bằng tay trái. Khuỷu tay phải của tớ chạm vào bát của Gilbert. Bát rơi.
Adrian đọc lại. Rồi gạch chữ tớ, hai lần, viết lại: tôi. Rồi gạch chữ tôi, viết lại: Vale. Rồi nhìn câu ấy rất lâu. Khuỷu tay phải của Vale chạm vào bát của Gilbert.
Đó là sự thật. Không có câu nào khác.
Adrian đưa tờ phiếu cho Martin.
Martin thu chín tờ phiếu. Đứng ở đầu bàn súp, đọc từng tờ, chậm. Cả nhà ăn đã quay lại với bữa tối, nhưng không hoàn toàn. Adrian thấy ở bàn Nhà Tây, cách hai dãy, Lady Evelyn Ashbourne đã đặt thìa xuống, và đang nhìn về phía bàn súp.
Martin đọc xong. Xếp chín tờ phiếu lại thành một xấp. Gõ nhẹ cạnh xấp giấy lên bảng kẹp cho thẳng.
— Lyle, Martin nói. Ba tờ phiếu của nhóm Khu Sồi viết rằng đã đi ngang qua hàng và không thấy ai ngã. Sáu tờ còn lại, kể cả của hai học viên Khu Thông không quen biết ai trong chuyện này, viết rằng em đã đi vào hàng ở vị trí của học viên Bell, và vai em đã chạm vào vai học viên Bell.
Rowan Bell đứng thẳng lên một chút.
— Hai học viên Khu Thông viết thêm, không cần ai yêu cầu, rằng em đã nói: chúng tôi có buổi tập lúc bảy giờ, Martin nói. Câu ấy có trong phiếu của Gilbert, Margery, Vale và Bell nữa. Martin nhìn Crispin. Không có trong ba phiếu của nhóm em.
Crispin không nói gì. Hai người bạn của Crispin nhìn xuống sàn.
— Em đã chen hàng, Martin nói. Em đã gây ra việc một học viên khóa dưới bị ngã, và một chiếc bát bị vỡ. Em đã nói với học viên Vale rằng học viên Vale đẩy, trong khi phiếu của chính em không viết rằng em thấy học viên Vale đẩy. Martin ngừng lại. Tôi ghi vào sổ trực: Lyle, Khu Sồi, năm ba, chen hàng, gây đổ vỡ, quy lỗi không có căn cứ. Chuyển về trưởng Khu Sồi. Chiếc bát vỡ tính vào phí đồ dùng của em. Và em sẽ đến buổi tập muộn, vì em xếp hàng súp ở cuối hàng, như mọi người.
— Anh không có quyền...
— Tôi có quyền ghi sổ trực, Martin nói. Em có quyền kháng nghị với trưởng Khu Sồi, trong vòng ba ngày, bằng văn bản. Tôi sẽ đính kèm chín tờ phiếu. Martin không đổi giọng. Đó là quy trình.
Crispin nhìn Martin. Có một khoảnh khắc mà Adrian nghĩ Crispin sẽ nói tên một gia đình nào đó. Tên cha mình. Tên một ai đó ở Viện Đo Lường Hoàng gia, hay ở hội đồng học viện. Adrian đã thấy cái nhìn ấy ở Cordelia, ở thư viện, hồi tháng Mười. Cái nhìn của người biết mình có một cái tên để dùng.
Crispin không nói gì. Quay lưng đi về cuối hàng. Hai người bạn đi theo.
Martin quay sang Gilbert.
— Học viên Gilbert. Bát của em không phải lỗi của em. Lấy một chiếc bát mới ở bàn bếp, và xếp lại vào chỗ cũ trong hàng. Martin quay sang Rowan. Học viên Bell. Em có bị đau ở đâu không?
— Không ạ, Rowan nói. Chỉ hơi... không ạ.
— Nếu tối nay thấy đau ở vai, đến đơn vị y tế. Martin quay sang Adrian.
Martin nhìn Adrian lâu hơn đã nhìn Gilbert và Rowan. Không lâu hơn nhiều. Chỉ một giây. Nhưng Adrian thấy.
— Học viên Vale, Martin nói. Phiếu của em viết rằng khuỷu tay của em chạm vào bát của Gilbert. Năm phiếu khác viết rằng em đỡ học viên Bell khi học viên Bell ngã. Không phiếu nào viết rằng em đẩy ai. Martin ghi vào bảng kẹp. Tôi ghi: Vale, Nhà Đông, năm nhất, không có lỗi. Phiếu của Vale tự ghi việc khuỷu tay chạm bát, khớp với các phiếu khác.
Rồi Martin ngừng lại, cây bút chì vẫn chạm vào tờ giấy.
— Em gạch hai lần ở dòng thứ ba, Martin nói. Tớ. Rồi tôi. Rồi Vale. Martin ngẩng lên. Vì sao?
Adrian không biết trả lời thế nào. Rồi trả lời bằng sự thật.
— Vì em không biết phiếu này viết theo cách nào thì đúng, Adrian nói. Em chưa viết phiếu bao giờ.
Martin nhìn Adrian. Có cái gì đó trong đôi mắt xanh ấy, rất giống một đôi mắt xanh khác mà Adrian đã thấy nhiều lần ở lớp Nguyên tố, ở dãy thứ hai, nhưng Adrian không nghĩ tiếp.
— Viết theo cách nào cũng đúng, Martin nói. Miễn là viết điều đã thấy. Lần sau không cần gạch.
Rồi Martin cài cây bút chì vào bảng kẹp, và quay đi.
Lady Evelyn Ashbourne đã nhìn toàn bộ chuyện ấy từ bàn Nhà Tây, cách hai dãy bàn, và đã không ăn một thìa súp nào.
Evelyn biết Crispin Lyle. Không thân, nhưng biết. Gia đình Lyle giữ tước nam tước ở vùng đồi phía bắc, và mẹ Crispin thường đến dùng trà ở Thornwick vào tháng Mười Hai. Crispin đã đến Thornwick ba lần. Đã cưỡi ngựa với Martin. Đã ngồi ăn ở bàn của cha Evelyn, dưới bức chân dung của bà cố.
Và Martin vừa ghi tên Crispin vào sổ trực. Chen hàng, gây đổ vỡ, quy lỗi không có căn cứ. Chuyển về trưởng Khu Sồi. Bằng đúng giọng nói mà Martin đã dùng để ghi: Vale, không có lỗi.
Đúng một giọng. Không cao hơn. Không thấp hơn.
Evelyn đã lớn lên với Martin. Biết Martin nghiêm. Biết Martin làm đúng quy trình, vì cha đã dạy cả hai người rằng người thừa kế Thornwick phải là người làm đúng quy trình trước, rồi mới làm điều mình muốn. Biết Martin không bao giờ to tiếng. Nhưng Evelyn cũng biết, như mọi đứa trẻ lớn lên trong một ngôi nhà có tên trong Sổ Bộ, rằng quy trình có hai giọng. Một giọng cho những người cùng bàn trà. Một giọng cho những người khác.
Evelyn đã nghĩ mình hiểu thế nào là công bằng từ những bài học về danh dự ở Thornwick. Nhưng một giọng nói không đổi khi gọi tên hai người có địa vị khác nhau lại khiến định nghĩa ấy trở nên cụ thể đến mức bất tiện. Cô nhớ Adrian bên chiếc bàn thư viện, nhớ mình đã giận khi bị sửa một phép tính. Nếu anh trai có thể xử sự với cậu ấy đúng như với một học viên khác, có lẽ cô cũng phải xét lại cách mình đã nhìn người ta.
Evelyn đã chờ nghe giọng thứ nhất khi Martin nói với Crispin. Và giọng thứ hai khi Martin nói với học viên đi chuyến tàu cuối.
Không có giọng thứ hai.
Hoặc là, Evelyn nghĩ, chậm, nhìn vào bát súp đậu Hà Lan đã nguội, hoặc là chưa bao giờ có hai giọng. Chỉ có một giọng, và Evelyn đã nghe nhầm suốt mười ba năm.
Evelyn nghĩ đến thư viện, hồi tháng Mười. Cordelia đã nói: có lẽ ở nơi cậu ấy ở, người ta không có sách. Evelyn đã không nói gì. Đã nghĩ rằng không nói gì là lịch sự. Là không tham gia. Là đứng ngoài.
Trong trí nhớ của Evelyn, hình sáu cạnh trên trang giấy đã mất hết vẻ chỉ là một bài toán. Bất kỳ người học trò nào cũng có thể mắc lỗi; điều cô vẫn không chịu được là đã để cái tên Vale thay cho lời nhắc ấy trong đầu. Cô thử nghĩ đến việc xin lỗi. Ngay lập tức, cô nghĩ đến Cordelia, đến bàn đọc, đến những đôi mắt đã chứng kiến. Rồi cô tự thấy khó chịu với chính mình: hóa ra phần khó nhất không nằm ở việc biết đâu là đúng, mà ở việc chấp nhận người khác được nhìn thấy mình thay đổi.
Martin đã không đứng ngoài. Martin đã phát chín tờ phiếu.
Evelyn nghĩ đến trang bảy của Sổ sai. Lỗi được phát hiện nhờ một bạn cùng khóa. Năm chữ mà Evelyn đã viết, xóa, viết lại, ba đêm liền ở Nhà Tây, trước khi viết hẳn bằng mực. Năm chữ ấy đã tốn của Evelyn ba đêm. Năm chữ ấy, Martin có lẽ sẽ viết trong năm giây, và không nghĩ lại.
Beatrice, ngồi bên cạnh, chạm nhẹ vào khuỷu tay Evelyn.
— Súp nguội rồi, Beatrice nói.
— Ừ, Evelyn nói, và ăn một thìa súp nguội, và không nói thêm gì.
Adrian lấy được súp lúc bảy giờ kém năm. Nồi đồng thứ ba còn đủ cho cả Gilbert, và cho cả Crispin Lyle ở cuối hàng, người lấy được bát cuối cùng lúc bảy giờ mười hai, và đến buổi tập muộn mười hai phút.
Ở bàn Nhà Đông, Thomas đã ăn xong, đang chờ.
— Tớ đã thấy, Thomas nói. Từ đây. Tớ đếm được. Tám giây từ lúc Lyle chạm vai Rowan đến lúc bát vỡ. Thomas ngừng lại. Cậu không nói gì với Lyle.
— Không.
— Tốt, Thomas nói. Rồi, sau một lúc: Hay không tốt?
— Không biết, Adrian nói. Lần này thì tốt. Có người khác nói hộ.
Thomas nghĩ về câu ấy, nghiêm túc, như nghĩ về một con số.
— Lần này có Rowan nói hộ, Thomas nói. Và có chín tờ phiếu. Lần sau có thể không có.
— Ừ.
Rowan, ngồi đối diện, đang ăn súp rất nhanh, như người vừa thoát khỏi một trận bão và đột nhiên rất đói. Rồi dừng lại, thìa giữa chừng.
— Anh Martin công bằng thật, Rowan nói. Tớ cứ tưởng anh ấy sẽ bênh Lyle. Nhà Lyle hay đến Thornwick.
Adrian nhìn Rowan.
— Thornwick?
— Nhà của anh Martin, Rowan nói, như nói điều hiển nhiên. Của nhà Ashbourne. Bá tước Thornwick. Rowan ngừng lại, nhìn mặt Adrian. Cậu không biết à?
— Tớ biết Martin là Ashbourne, Adrian nói. Tớ tưởng... Ở Linh Giới có nhiều nhà Ashbourne không? Tớ tưởng là họ hàng. Anh em họ. Như ở Wrenfold có ba nhà Fallow, mà không nhà nào ưa nhà nào.
Rowan đặt thìa xuống.
— Adrian, Rowan nói, rất chậm, như nói với một người vừa từ trên trời rơi xuống. Martin Ashbourne là anh ruột của Lady Evelyn. Anh cả. Người thừa kế. Tử tước Halewick. Cả trường biết.
Adrian ngồi im.
Martin Ashbourne, người đã đặt tay lên vai Adrian ở lễ nhập học, không đẩy, chỉ dẫn, và nói: đi với tôi, không sao đâu. Người đã nói: lỗi của cả hai, mỗi người một nửa, và nửa của tôi lớn hơn. Người vừa phát chín tờ phiếu, và ghi: Vale, không có lỗi.
Và đôi mắt xanh ấy, rất giống một đôi mắt xanh khác, ở dãy thứ hai lớp Nguyên tố, mà Adrian đã không nghĩ tiếp.
Adrian quay lại nhìn về phía bàn Nhà Tây. Evelyn đã đứng dậy, đang đi ra cửa nhà ăn cùng Beatrice. Ở ngưỡng cửa, Martin đang đứng nói chuyện với một giáo sư, bảng kẹp giấy dưới cánh tay. Khi Evelyn đi ngang qua, Martin không quay lại. Evelyn cũng không dừng lại. Nhưng Adrian thấy Evelyn chạm nhẹ, rất nhẹ, vào khuỷu tay áo choàng của Martin, khi đi qua, như người ta chạm vào khung cửa của nhà mình.
Rồi Evelyn đi ra ngoài, vào bóng tối của hành lang.
Martin quay lại, nhìn theo Evelyn một giây. Rồi nhìn vào trong nhà ăn. Nhìn về phía bàn Nhà Đông.
Nhìn Adrian.
Chỉ một giây. Không lâu hơn cái nhìn ở bàn súp. Nhưng Adrian thấy, lần này, rằng đó không phải cái nhìn của một trưởng nhóm hỗ trợ khóa dưới nhìn một học viên năm nhất. Đó là cái nhìn của một người anh nhìn một người lạ đang đứng quá gần cửa nhà mình. Không ghét. Không giận. Chỉ là cẩn thận. Như người ta nhìn một ngọn lửa mà mình chưa biết nó có lệch sang phải hay không.
Rồi Martin quay đi, tiếp tục nói chuyện với vị giáo sư.
Đêm ấy, ở phòng ba mươi hai, Adrian mở cuốn sổ bìa vải, lật đến một trang trống, và viết.
Martin Ashbourne: anh của Evelyn. Không phải họ hàng. Mình đã không hỏi, vì nghĩ là không cần hỏi. Đã đoán.
Rồi viết thêm, ở dòng dưới:
Phiếu: viết điều đã thấy. Không đoán. Không cần gạch.
Adrian nhìn hai dòng ấy rất lâu. Rồi gạch chữ Đã đoán, một lần, và viết bên cạnh: Sửa: hỏi.
Rồi đóng sổ, và đi ngủ trước mười một giờ, như bác sĩ Whitmore đã dặn.
Sáng thứ Tư, ở hành lang tầng hai Tháp Bắc, trên đường từ lớp Ký hiệu học xuống thư viện, Adrian gặp Martin Ashbourne đứng ở đầu cầu thang, như đang chờ ai.
Không phải đang chờ ai. Đang chờ Adrian.
— Học viên Vale, Martin nói. Một phút.
Thomas, đi bên cạnh, nhìn Adrian, rồi nhìn Martin, rồi đi tiếp xuống cầu thang, chậm hơn bình thường, và dừng lại ở chiếu nghỉ, chỗ có thể không nghe thấy mà vẫn nhìn thấy.
Martin không mang bảng kẹp giấy. Lần đầu tiên Adrian thấy Martin không mang bảng kẹp giấy. Hai tay để sau lưng.
— Tôi đã đọc Sổ sai năm nhất, Martin nói. Trưởng nhóm hỗ trợ khóa dưới được đọc, để biết khóa dưới cần giúp gì. Trang bảy. Lỗi được phát hiện nhờ một bạn cùng khóa. Martin ngừng lại. Em gái tôi không nói bạn ấy là ai. Tôi đoán. Tôi đoán đúng không?
Adrian nghĩ đến phòng đọc lớn của thư viện, hồi tháng Mười. Cuốn sổ bìa xanh ngọc. Một trăm hai mươi nhân sáu. Năm trăm bốn mươi. Bảy trăm hai mươi. Một con số Adrian đã chỉ ra, và một đường gạch thẳng, gọn, mà Evelyn đã tự kẻ.
— Em chỉ ra một con số, Adrian nói. Lady Evelyn tự sửa.
Martin nhìn Adrian. Có cái gì đó ở khóe miệng Martin, như nụ cười ngắn, nhanh, ở sân cỏ hồi tháng Mười, nhưng không thành.
— Tôi cảm ơn em về con số ấy, Martin nói. Và tôi muốn nói thêm một điều, vì tôi lớn hơn, và vì đó là việc của tôi. Martin ngừng lại, chọn từng chữ. Tên Ashbourne là một cái tên người ta nhìn. Những người đứng gần nó cũng bị nhìn. Không phải lúc nào cũng tử tế. Tối qua em đã thấy Lyle. Lyle chỉ là một người. Martin ngừng lại. Giữ một khoảng cách vừa phải sẽ tốt cho cả hai. Cho em, và cho em gái tôi.
Adrian đứng im.
Câu ấy không có gì sai. Giọng ấy không có gì lạnh. Đúng một giọng, như giọng đã dùng với Crispin Lyle và với Adrian. Và có lẽ Martin nói đúng. Có lẽ những người đứng gần một cái tên như thế sẽ bị nhìn. Adrian đã bị nhìn đủ rồi, ở hàng ghế dọc tường phòng thực hành.
Nhưng có một câu Adrian đã viết đêm qua, trong cuốn sổ bìa vải, bằng cây bút chì HB. Sửa: hỏi.
— Anh đã hỏi Lady Evelyn chưa ạ? Adrian nói.
Martin không trả lời ngay.
— Về khoảng cách, Adrian nói. Em không định đứng gần. Em không định đứng xa. Em chỉ nghĩ là... Adrian dừng lại, vì không biết nói tiếp thế nào cho đúng. Rồi nói đúng điều mình nghĩ. Đó là việc của Lady Evelyn nữa. Không chỉ của anh. Không chỉ của em.
Martin nhìn Adrian rất lâu. Lâu hơn ở bàn súp. Lâu hơn ở ngưỡng cửa nhà ăn.
— Ghi nhận, Martin nói cuối cùng.
Chỉ thế. Rồi gật đầu một lần, quay đi, bước xuống cầu thang, qua chỗ Thomas đứng ở chiếu nghỉ, không nhìn Thomas, và biến mất ở khúc quanh dẫn ra sân cỏ.
Thomas đợi Adrian xuống đến chiếu nghỉ.
— Anh ấy nói gì? Thomas hỏi.
— Bảo tớ giữ khoảng cách với Evelyn.
— Thế cậu nói gì?
— Tớ hỏi anh ấy đã hỏi Evelyn chưa.
Thomas đứng im một lúc. Rồi đẩy kính lên.
— Cậu học nhanh, Thomas nói. Nhanh hơn tớ tưởng. Thomas ngừng lại. Nhưng lần sau thì nói với tớ trước khi cậu hỏi người thừa kế Thornwick một câu như thế.
— Ừ, Adrian nói. Lần sau.
Hai người đi xuống thư viện. Ở bàn đọc thứ ba, cạnh cửa sổ, Eleanor đang chép bảng logarit, và ngẩng lên, và nhìn mặt hai người, và hỏi đã có chuyện gì. Lần này Adrian kể. Từ đầu. Không bỏ dòng nào.