Chương 15. Quan tưởng

Phòng quan tưởng nằm ở tầng trên cùng của Tháp Nam, phía trên phòng y tế của bác sĩ Whitmore ba tầng, và để lên được đó, phải leo một trăm mười hai bậc cầu thang xoắn ốc.

Adrian đếm. Thomas cũng đếm, nhưng ra một trăm mười ba, và hai đứa cãi nhau suốt mấy bậc cuối cho đến khi Rowan Bell, thở hổn hển phía sau, tuyên bố rằng ai đếm sai thì phải mang cặp cho người kia lúc xuống. Không ai muốn đếm lại.

Căn phòng tròn, không lớn, trần thấp hơn những phòng học khác. Không có bàn, không có ghế. Sàn trải những tấm thảm len dày màu xanh đậm, trên đó đặt hai mươi chiếc gối tròn bọc vải thô, xếp thành một vòng tròn lớn. Bốn ô cửa sổ hẹp hướng về bốn phía, ô nào cũng che một tấm rèm len mỏng, để ánh sáng lọt vào chỉ còn là một thứ ánh sáng mờ, đều, không có bóng. Không khí ấm và có mùi gì đó như gỗ tuyết tùng.

Và yên lặng. Một sự yên lặng dày, mềm, như thể bức tường đá được làm bằng một thứ gì đó nuốt âm thanh. Khi bước qua ngưỡng cửa, tiếng Rowan đang nói dở bỗng nhỏ hẳn đi, như bị ai đó vặn nhỏ, và Rowan tự im bặt, ngơ ngác nhìn quanh.

Người giảng viên đã ngồi sẵn trên một chiếc gối ở phía trong vòng tròn, đối diện cửa ra vào.

Một người phụ nữ nhỏ nhắn, gầy, mặc một chiếc áo choàng màu nâu đất đơn giản, đôi chân trần xếp bằng trên gối. Mái tóc đen dày tết thành một bím dài thả qua vai. Khuôn mặt không có tuổi, không trẻ, không già, như mặt nước. Đôi bàn tay đặt hờ trên đầu gối, lòng bàn tay ngửa lên.

— Mời các em cởi giày ở cửa, người phụ nữ nói. Giọng nói nhỏ, chậm, nhưng trong căn phòng nuốt âm thanh ấy, lại nghe rõ như thể người nói đang ngồi ngay bên cạnh. Chọn một chiếc gối. Ngồi xuống. Không cần ngồi đẹp. Ngồi sao cho các em có thể ngồi yên hai mươi phút mà không phải nghĩ đến chân mình.

Hai mươi đứa trẻ cởi giày, xếp thành một hàng dài lộn xộn bên cửa. Adrian chọn một chiếc gối gần cửa sổ phía đông. Thomas ngồi bên trái. Julian, không nói gì, đến ngồi bên phải. Đối diện bên kia vòng tròn, Evelyn ngồi xuống chiếc gối của mình bằng một động tác duy nhất, hai chân xếp gọn, lưng thẳng, như đã ngồi như thế hàng nghìn lần. Bên cạnh là Beatrice. Xa hơn một chút là Lucian, cũng ngồi thẳng, nhưng hai bàn tay nắm lại đặt trên đầu gối, không ngửa ra như người giảng viên.

— Ta là Philippa Croft, người phụ nữ nói. Ta dạy quan tưởng. Trong năm nay, các em sẽ gặp ta mỗi tuần hai buổi, ở căn phòng này. Và ta báo trước: đây sẽ là môn học mà các em thấy mình làm ít nhất, và tiến bộ chậm nhất. Không có chuông thủy tinh, không có đèn thử. Không có gì để đo bằng mắt. Chỉ có các em, và một nơi mà chỉ các em vào được.

Bà Croft ngừng lại, để sự im lặng của căn phòng chảy vào khoảng trống giữa các câu nói.

— Khi các em thức tỉnh, một cái gì đó đã mở ra ở bên trong. Có em cảm thấy nó trong cơn sốt. Có em không nhớ gì cả. Nhưng nó đã mở. Người ta gọi nó là tinh thần hải. Biển của tinh thần. Không phải vì nó luôn là biển, mà vì nó rộng, sâu, và rất khó nhìn thấy đáy. Mọi thứ các em sẽ học ở Highcombe, từ cảm ứng nguyên tố đến những thuật thức phức tạp nhất mà các em sẽ dựng lên mười năm sau, đều phải có một chỗ để đặt. Chỗ ấy là ở đây.

Bà Croft đặt một ngón tay lên trán mình.

— Không ai khác vào được tinh thần hải của các em. Không phải ta. Không phải Hiệu trưởng. Không phải bất kỳ dụng cụ nào trong học viện. Đó là điều may mắn, vì không ai có thể lục lọi bên trong các em mà không có sự đồng ý. Nhưng đó cũng là điều khó khăn, vì không ai có thể kiểm tra giúp các em. Ở môn của Tiến sĩ Shaw, nếu các em ghi sai, Tiến sĩ Shaw sẽ thấy. Ở môn của ta, nếu các em tự lừa mình, không ai thấy cả. Trừ các em.

Adrian ngồi rất yên.

— Hôm nay chúng ta chỉ làm một việc, bà Croft nói. Nhắm mắt. Thở. Và nhìn. Đừng cố làm gì cả. Đừng cố tạo ra cái gì. Chỉ nhìn xem ở trong đó có gì. Hai mươi phút. Khi chuông nhỏ của ta reo, các em mở mắt, và mỗi em sẽ kể lại bằng một hoặc hai câu những gì mình đã thấy. Không có câu trả lời sai. Chỉ có câu trả lời thật và câu trả lời không thật.

Bà Croft nhắm mắt.

— Bắt đầu.

Adrian nhắm mắt.

Và biển tối ở đó, ngay lập tức, như mọi lần. Không cần đến nhịp thở thứ hai. Mặt nước đen, lặng, rộng đến tận chân trời không có chân trời. Những điểm sáng mờ như sao rải rác trên mặt nước, nhiều hơn tối thứ Tư đầu tiên một chút, hay đó chỉ là tưởng tượng. Không gió. Không sóng. Và ở rất xa, nhưng cũng rất gần, như mọi khi, hình khối của ngôi đền đá đứng sừng sững, những cây cột gãy, mái vòm thủng, hai mươi mốt bậc đá dẫn từ mặt nước lên.

Ở Highcombe, người ta có thể ghi nhận một hình ảnh quan tưởng mà không kết luận nó hiện hữu bên ngoài ý thức. Adrian tự nhắc điều đó mỗi lần nghĩ tới hàng cột gãy và mặt biển không có bờ. Nếu nó chỉ là một biểu tượng, tại sao từng bậc đá lại giữ nguyên vị trí qua nhiều đêm? Nếu nó không chỉ là biểu tượng, tại sao chẳng có phép đo nào bên ngoài thân thể cho thấy nó ở đâu? Cậu chưa có câu trả lời. Hai khả năng trái ngược vẫn nằm cạnh nhau, không chịu triệt tiêu.

Adrian không đi về phía đền. Chỉ đứng trên mặt nước, như đứng trên một tấm kính đen, và nhìn.

Trong căn phòng tròn ở tầng trên cùng của Tháp Nam, thời gian trôi đi không có tiếng động. Adrian nghe tiếng thở của Thomas bên trái, lúc đầu nhanh, rồi chậm dần. Nghe tiếng Julian khẽ đổi tư thế bên phải. Nghe ở đâu đó bên kia vòng tròn, có ai đó hắt hơi, rồi tiếng xin lỗi lí nhí. Nhưng tất cả những âm thanh ấy đều ở rất xa, như tiếng động ở tầng dưới của một ngôi nhà lớn. Còn ở đây, trên biển tối, chỉ có sự tĩnh lặng.

Rồi tiếng chuông nhỏ của bà Croft reo lên, trong và mỏng như tiếng chạm của hai chiếc ly.

Adrian mở mắt. Ánh sáng mờ của căn phòng như chói lóa sau hai mươi phút ở trong biển tối.

— Không cần vội, bà Croft nói. Từ từ quay lại. Khi nào sẵn sàng thì kể. Bắt đầu từ bên phải ta.

Người đầu tiên là một học viên nam tóc vàng hoe, người đã ngồi cạnh Thomas ở lớp thầy Holt.

— Em thấy... sương mù ạ. Trắng. Rất dày. Em không nhìn thấy gì xuyên qua được.

— Tốt, bà Croft nói. Người tiếp theo.

— Sương mù, học viên tiếp theo nói. Nhưng màu xám, không phải trắng. Và hình như có tiếng nước chảy đâu đó.

— Tốt.

— Em không thấy gì cả, học viên thứ ba nói, giọng ngượng ngùng. Chỉ thấy tối. Như khi nhắm mắt bình thường thôi ạ.

— Cũng tốt, bà Croft nói. Nhiều người lần đầu chỉ thấy như nhắm mắt bình thường. Có khi phải đến lần thứ mười mới thấy khác. Có khi lần thứ năm mươi. Người tiếp theo.

Vòng tròn chuyển dần sang trái. Hannah Kemp, nói nhỏ đến mức gần như thì thào, kể về một bầu trời xám rất thấp, ở dưới có gì đó như cát, và tiếng gió. Eleanor Finch kể về một mặt hồ phẳng lặng, màu xanh nhạt, có những cây sậy ở mép. Rowan Bell, nghiêm túc hiếm thấy, kể về một làn sương có tiếng nhạc ở rất xa, như ai đó chơi đàn ở căn phòng bên cạnh, nhưng không nghe ra bài gì.

— Thú vị, bà Croft nói. Đừng cố đi tìm tiếng nhạc. Để nó tự đến, nếu nó muốn đến.

Đến Beatrice Wycliffe. Một khoảng trống, Beatrice nói, giọng điềm tĩnh, rõ ràng. Màu trắng ngà. Không có gì cả, nhưng không phải sương. Như một căn phòng mới quét vôi, chưa có đồ đạc.

Đến Evelyn.

— Một mặt hồ, Evelyn nói. Mặt hồ phủ một lớp băng mỏng. Ở dưới băng có ánh sáng, rất nhạt, nhưng em không nhìn thấy nó từ đâu đến.

Adrian không nhìn thấy mặt hồ của Evelyn; những gì bà Croft hỏi và những gì Evelyn nói là tất cả bằng chứng cậu có. Vậy mà hình ảnh lớp băng mỏng giữ ánh sáng ở bên dưới cứ ở lại trong đầu. Ở Wrenfold, mặt nước mùa đông hoặc đóng băng, hoặc không. Trong môn quan tưởng, điều mà người khác thấy rõ trong tâm trí họ vẫn có thể là một nơi người ngoài hoàn toàn không bước tới được. Lần đầu tiên Adrian nhận ra những thế giới riêng của con người có thể khác nhau đến thế.

Bà Croft im lặng một lúc lâu hơn với Evelyn.

— Em đã tập quan tưởng ở nhà, bà Croft nói. Không phải câu hỏi.

— Vâng ạ. Từ năm chín tuổi.

— Ta biết. Băng là dấu hiệu của sự kiểm soát. Ánh sáng ở dưới là thứ em chưa kiểm soát được. Đừng vội phá băng. Nhưng cũng đừng để nó dày thêm.

Evelyn khẽ cúi đầu. Không nói gì. Nhưng Adrian, ngồi ở bên kia vòng tròn, thấy hai bàn tay đặt trên đầu gối của Evelyn khẽ siết lại một chút, rồi thả ra.

Đến Lucian Harcourt.

— Sương mù, Lucian nói. Ngắn gọn. Có một con đường lát đá đi vào trong sương. Em đi theo con đường được khoảng hai mươi bước thì không thấy nữa.

— Con đường ấy em đã thấy từ trước chưa?

— Rồi ạ. Ở nhà. Mỗi lần đi được xa hơn một chút.

— Tốt. Đừng đếm bước. Đếm bước là một cách kiểm soát khác.

Lucian im lặng, nét mặt không thay đổi. Nhưng Adrian để ý thấy đôi lông mày khẽ nhíu lại, như lần nhíu mày ở lễ nhập học, như người vừa phát hiện một con số sai trong cột của chính mình.

Vòng tròn chuyển tiếp. Một khoảng trống màu xám. Sương mù. Một mặt nước có gợn sóng nhẹ. Sương mù. Tối, như nhắm mắt bình thường. Một bãi cỏ rộng, không có gì ở trên. Sương mù.

Adrian ngồi nghe, và cảm thấy một thứ gì đó lạnh dần trong bụng, từng câu một.

Sương mù. Mặt hồ. Khoảng trống. Bầu trời. Không ai nói đến một cái gì đó được xây lên. Không ai nói đến cột, đến bậc đá, đến mái vòm. Không ai nói đến cánh cửa. Con đường lát đá của Lucian là thứ gần nhất với một công trình, và nó chỉ là một con đường, đi vào trong sương.

Đến Julian Mercer, ngồi ngay bên phải Adrian.

— Sương mù, Julian nói. Giọng mệt mỏi như thường lệ. Có mùi gì đó như cỏ khô, như trong kho thảo dược của bà em. Em không thấy gì khác.

— Mùi là một dấu hiệu tốt, bà Croft nói. Hãy chú ý đến nó.

Rồi đến Adrian.

Hai mươi đôi mắt quay sang. Bà Croft nhìn Adrian, đôi mắt đen, tĩnh, không có gì là thúc giục.

Adrian mở miệng.

Biển tối. Ngôi đền. Hai mươi mốt bậc đá. Những cây cột gãy. Mái vòm thủng. Những cánh cửa phủ đá mọc tràn. Những khoảng tường bị bẻ mất. Một cánh cửa duy nhất không có niêm phong, lạnh, nhẵn, không mở.

Không ai nói đến một công trình.

Và Adrian chợt nhớ đến một điều bà Croft đã nói, chỉ mấy phút trước. Khi các em dựng lên những thuật thức phức tạp nhất, mười năm sau. Mười năm sau. Có nghĩa là bây giờ, ở tuổi mười hai, tuần đầu tiên, không ai có gì được dựng lên cả. Có nghĩa là một ngôi đền đá đứng giữa biển tối, với những cánh cửa đã có từ trước khi Adrian đến, không phải là một điều bình thường.

Không phải là điều bình thường chút nào.

— Nước, Adrian nói. Giọng hơi khàn. Adrian hắng giọng, nói lại. Nước. Rất tối, gần như đen. Rất rộng. Rất lặng, không có sóng. Có những điểm sáng nhỏ trên mặt nước, như sao.

Bà Croft nhìn Adrian một lúc, cái nhìn đã dành cho Evelyn, cái nhìn đã dành cho Lucian.

— Chỉ có thế?

Adrian nhìn thẳng vào đôi mắt đen ấy.

— Vâng ạ.

Hai chữ ấy rơi xuống căn phòng nuốt âm thanh, nhẹ và rõ như tiếng chuông nhỏ của bà Croft. Không ai trong vòng tròn biết rằng đó là một lời nói dối. Chỉ có Adrian biết. Và có lẽ, chỉ có lẽ, biển tối cũng biết.

— Em có biết em đã không động đậy trong suốt hai mươi phút không? bà Croft hỏi.

Adrian chớp mắt.

— Không ạ.

— Hầu hết các em ở đây, trong lần đầu tiên, đều đổi tư thế ít nhất ba hay bốn lần. Gãi mũi. Chỉnh lại chân. Mở mắt ra nhìn một chút rồi nhắm lại. Bà Croft nói, không có chút trách móc nào trong giọng. Đó là bình thường. Nhưng em thì không. Hơi thở của em đều từ phút thứ hai đến phút cuối cùng. Em đã từng tập ở đâu chưa?

— Chưa ạ. Adrian ngập ngừng. Ở nhà... ở chỗ em ở trước đây, em hay phải ngồi canh lò bếp lúc sáng sớm. Ngồi yên cho đến khi lửa bén.

Có vài tiếng cười khẽ trong vòng tròn. Không ác ý. Bà Croft không cười, nhưng khóe mắt dịu đi.

— Đó là một cách tập tốt như bất kỳ cách nào khác, bà Croft nói. Khả năng tập trung của em rất đáng quý, Adrian Vale. Đừng đánh mất nó. Rồi quay sang người tiếp theo. Thomas.

Thomas kể về một căn phòng trống, rộng, sàn gỗ, có những vệt sáng như ánh nắng qua cửa sổ, nhưng không thấy cửa sổ ở đâu. Bà Croft khen Thomas đã nhìn thấy ánh sáng mà không đi tìm nguồn của nó. Thomas đỏ mặt.

Cuối buổi, bà Croft đứng dậy, bước ra giữa vòng tròn, đôi chân trần không gây ra một tiếng động nào trên tấm thảm len.

— Các em vừa nghe hai mươi câu chuyện khác nhau, bà Croft nói. Sương mù, mặt hồ, khoảng trống, bầu trời. Đó là những gì một tinh thần hải mới mở thường trông như thế. Chưa có hình dạng. Chưa có cấu trúc. Như một mảnh đất chưa ai đặt chân đến. Những gì các em sẽ xây trên mảnh đất ấy, là việc của mười hai năm tới, và của cả đời sau đó. Đừng so mảnh đất của mình với mảnh đất của bạn. Mặt hồ không hơn sương mù. Khoảng trống không kém con đường. Chúng chỉ khác nhau.

Bà Croft nhìn khắp vòng tròn.

— Và ta nhắc lại điều ta đã nói lúc đầu. Không ai vào được đó trừ các em. Vì thế, điều quan trọng nhất các em phải học ở môn này, không phải là thấy được nhiều, mà là nói đúng điều mình thấy. Với chính mình, trước tiên. Với người khác, chỉ khi các em muốn. Ta sẽ không bao giờ ép các em kể. Nhưng các em đừng bao giờ ép mình tin vào điều không có.

Adrian cúi xuống buộc dây giày, chậm hơn mọi người, để không phải nhìn ai.

Trên đường xuống, Rowan Bell đếm lại từng bậc một bằng giọng tường thuật đua ngựa, và bậc cuối cùng ở chân tháp hóa ra là bậc thứ một trăm mười hai. Thomas thua. Thomas cãi rằng đếm xuống khác đếm lên. Rowan tuyên bố rằng luật là luật, rồi đúng lúc Thomas thở dài cầm lấy cặp của Adrian, lại giật luôn cả hai chiếc cặp khoác lên vai mình, vì một bình luận viên tử tế không bao giờ để ai thua mà mất danh dự trước khán giả. Hannah đi sau cùng, cười không thành tiếng. Julian đi cạnh Adrian, không nói gì, chỉ một lần liếc sang, như muốn hỏi một điều gì đó, rồi thôi.

Adrian không biết điều Julian định hỏi là gì. Và không muốn biết.

Đêm hôm ấy, Adrian không ngủ được.

Phòng ba mươi hai tối. Đèn đã mờ đi lúc chín giờ rưỡi. Ở giường bên kia, Thomas nằm nghiêng, quay mặt vào tường, tiếng thở đều đều. Nhưng Adrian đã học được cách nghe tiếng thở của người ngủ thật, và đây không phải.

— Thomas.

Một lúc im lặng.

— Ừ?

— Cậu có thấy ánh sáng trong căn phòng của cậu từ trước không? Trước hôm nay?

Thomas trở mình, quay lại. Trong bóng tối, chỉ thấy lờ mờ cái khung kính đặt trên bàn học bên cạnh.

— Có. Từ hôm sốt. Một lần. Nhưng tớ tưởng là mơ. Thomas ngừng lại. Còn cậu? Nước tối ấy, cậu thấy từ bao giờ?

Adrian nhìn lên trần nhà.

— Từ hôm sốt, Adrian nói. Cũng thế.

— Có sao không?

— Có. Những điểm sáng.

— Hay thật, Thomas nói, giọng đã líu ríu. Sao ở trên nước. Như ở biển nhà Hannah.

Rồi một lúc sau, lần này là tiếng thở thật.

Adrian nằm im.

Đó là lần thứ hai trong ngày. Lần thứ nhất với bà Croft, trước hai mươi người. Lần thứ hai với Thomas, trong bóng tối, người đã xếp lại ngăn kéo cho Adrian, đã thắt cà vạt cho Adrian, đã gọi Adrian dậy lúc bảy giờ kém năm. Không phải nói dối, chính xác. Mọi điều đã nói đều đúng. Nước tối. Những điểm sáng. Từ hôm sốt. Chỉ là không nói hết.

Giống như với Margaret. Đi lên làng. Có người đón cháu ở Marrowgate. Alice không biết gì cả.

Không. Lời cuối ấy là nói dối thật.

Adrian nhắm mắt, và đi về phía ngôi đền.

Hai mươi mốt bậc đá. Những cây cột gãy. Sảnh tròn với những cánh cửa phủ đá mọc tràn và những khoảng tường bị bẻ mất. Cánh cửa duy nhất không có niêm phong, ở phía đối diện lối vào, cao, tối, lạnh. Adrian đặt tay lên mặt cửa. Lạnh và nhẵn như mọi lần.

— Ngươi là gì? Adrian hỏi. Không thành tiếng. Chỉ trong đầu. Lần đầu tiên hỏi thẳng như thế.

Không có tiếng trả lời. Cánh cửa không rung lên. Biển tối không gợn sóng. Ngôi đền vẫn đứng đó, im lặng như đã im lặng từ trước khi có Wrenfold, có Highcombe, có bất kỳ ai.

Mặt hồ không hơn sương mù, bà Croft nói. Mặt hồ và sương mù chỉ khác nhau. Nhưng một ngôi đền đá không phải là một mặt hồ khác đi một chút. Một ngôi đền đá là một thứ khác hẳn. Một thứ đã có từ trước. Một thứ không ai khác có.

Là món quà? Hay là mối nguy?

Adrian không biết. Ngồi xuống bậc đá cao nhất, quay lưng lại cánh cửa, nhìn ra biển tối với những điểm sáng như sao, và cố nghĩ cho rõ ràng, như Tiến sĩ Shaw sẽ muốn: điều mình biết, điều mình không biết.

Điều mình biết. Ngôi đền ở trong mình. Không ai khác vào được. Không dụng cụ nào thấy được, ở trạm Giám Huyết cũng thế, ở Greyfell cũng thế. Không ai khác có thứ giống thế này, ít nhất là không ai trong hai mươi người ở phòng quan tưởng sáng nay. Khi đẩy quá mạnh vào chiếc đèn thử, biển tối dồn lên, và đèn tắt.

Điều mình không biết. Ngôi đền từ đâu đến. Vì sao lại ở đây. Có hại không. Nếu nói ra, chuyện gì sẽ xảy ra.

Điều cuối cùng ấy là điều Adrian nghĩ lâu nhất.

Nếu nói ra. Có lẽ bà Croft sẽ quan tâm. Có lẽ Tiến sĩ Shaw sẽ muốn đo. Có lẽ người ta sẽ đưa Adrian đến phòng y tế, đến những căn phòng khác, những người khác. Có lẽ người ta sẽ nói rằng một đứa trẻ có một thứ như thế này ở trong mình không nên ở trong một ký túc với những đứa trẻ khác. Có lẽ người ta sẽ gửi Adrian về. Có lẽ không. Có lẽ chẳng có gì xảy ra cả, và đây chỉ là một hình dạng khác của sương mù.

Không biết. Không đủ dữ liệu.

Và khi không đủ dữ liệu, Tiến sĩ Shaw nói, thì không kết luận.

Vậy thì không nói. Chưa nói. Cho đến khi biết nhiều hơn. Adrian có thể sống với một điều chưa nói. Đã sống với nhiều điều như thế suốt mười hai năm ở cô nhi viện. Cái lạnh ở tay ngày chợ phiên. Cơn choáng bên bờ sông. Những đêm nằm nghe tiếng tàu hàng và nghĩ đến những nơi tàu đi tới. Chưa bao giờ nói ra, và chưa có điều gì tệ xảy ra vì thế.

Adrian đứng dậy, bước xuống hai mươi mốt bậc đá, ra lại mặt biển, mở mắt.

Phòng ba mươi hai. Bóng tối. Tiếng thở của Thomas.

Trên bàn học, cuốn vở xanh lơ nằm úp. Adrian không bật đèn, không mở vở. Không ghi gì về đêm nay cả.

Đó cũng là một điều mới. Trước đây, mọi điều chưa hiểu đều vào cuốn vở ấy. Đêm nay, có một điều được giữ lại bên ngoài trang giấy, chỉ trong đầu, như cách người ta cất một vật quý vào ngăn đáy của một chiếc hộp gỗ ghép mộng.

Không biết đó là khôn ngoan, hay chỉ là thói quen. Chỉ biết rằng nó dễ hơn Adrian tưởng. Và chính điều đó, nhiều hơn cả ngôi đền, khiến Adrian nằm thao thức rất lâu trước khi ngủ được.