Đại Phù Thủy - Tác giả Tri Hành
Chương 64. Chuong 064 Cho ngoi
Chương 64: Chỗ ngồi
Danh sách được viết trên giấy ngà, mực xanh thẫm, nét nghiêng thanh, và dài bốn trang.
Evelyn nhận nó vào tối thứ Năm hai mươi chín tháng Mười Hai, ở phòng đọc nhỏ phía đông của Thornwick, nơi lò sưởi có mặt ốp đá cẩm thạch xám và nơi Helena Ashbourne, Nữ bá tước Thornwick, vẫn ngồi viết thư mỗi tối trong kỳ nghỉ, từ chín giờ đến mười giờ, bên chiếc bàn gỗ hồ đào có ngăn kéo khóa bằng chìa bạc.
— Mùa giao tế năm nay bắt đầu sớm, Helena nói, đưa bốn trang giấy qua bàn. Tháng Tư, ở Westmere. Con sẽ mười lăm tuổi vào tháng Năm. Chưa đến lúc con ra mắt, nhưng đã đến lúc con được thấy. Helena gấp nắp bút lại. Những gia đình này đã nhận lời. Mẹ ghi một dòng nhỏ sau mỗi tên, như mọi năm.
Evelyn nghe những cái tên quen thuộc được đọc như các điểm nối trên một sơ đồ đã vẽ trước khi cô ra đời. Mẹ không hề ép một lời hứa; chính sự nhẹ nhàng và hợp lý của những câu hỏi mới khiến cô khó tìm chỗ để từ chối. Ở trường, một giả thuyết có thể bị bác nếu điều kiện không đúng. Ở Thornwick, những điều kiện về gia đình, danh dự và tương lai thường được xem là đã đúng trước khi ai kịp kiểm. Cô bất chợt nhớ chiếc bàn đá ẩm ở Highcombe, nơi một dòng nước đã không chịu chiều theo đường phấn mà cô tin tưởng.
Evelyn đọc. Ba mươi tám gia đình. Harcourt, Wycliffe, Marchmont, Lisle, Ellery, Thorne, Ravensworth. Sau mỗi tên, một dòng nhỏ: con trai út đang ở đội đại diện; con gái vừa được nhận vào Viện Lưu trữ Westmere; hai cụ của nhà vừa trở lại từ phương Nam; nên hỏi thăm về khu vườn. Đó là những dòng Evelyn đã đọc từ năm lên mười, những dòng được viết để Evelyn không bao giờ phải đứng trước một người mà không biết nói gì.
Ở trang thứ tư, gần cuối, có một tên Evelyn không ngờ. Nhà Ellery. Sau tên: "Cha của Cordelia vừa vào hội đồng giám sát Quỹ Học bổng Đường sắt Bắc. Con đã học cùng Cordelia hai năm. Mẹ nghe Martin nói Cordelia làm trưởng đội đối kháng khối năm ba, rất tốt."
Evelyn đặt bốn trang xuống bàn, xếp mép cho thẳng.
— Mẹ không hỏi con sẽ nói gì với từng nhà, Helena nói. Con biết nói gì. Helena nhìn Evelyn, không lâu, như người đọc một trang mà mình đã đọc nhiều lần, để kiểm xem có chữ nào đổi. Mẹ chỉ hỏi một điều. Ở Westmere, vào tháng Tư, khi con bước vào phòng lớn của nhà Marchmont, con muốn được thấy ngồi cạnh ai?
Câu hỏi không có bẫy. Evelyn biết điều ấy. Helena không bao giờ đặt bẫy cho con mình. Helena chỉ đặt câu hỏi, rồi chờ, và sự chờ của Helena dài hơn bất cứ cái bẫy nào.
— Con chưa nghĩ, Evelyn nói.
— Con có ba tháng, Helena nói. Rồi mở lại nắp bút, và quay về lá thư đang viết dở. Ba tháng là đủ để nghĩ. Không đủ để đổi ý nhiều lần.
Evelyn mang bốn trang giấy về phòng mình, ở tầng hai cánh tây, nơi cửa sổ nhìn ra cây sồi lớn ở sân trước, đã được tỉa mùa thu năm ngoái và nay mọc lại những nhánh nhỏ thẳng. Đặt bốn trang lên bàn, cạnh cuốn sổ sơ đồ bìa xanh thẫm mà cô Rosamund tặng năm mười một tuổi, và không mở cả hai.
Ngồi rất lâu.
Ở trường, chỗ ngồi chưa bao giờ là một câu hỏi. Ở lớp Nguyên tố, Evelyn ngồi dãy hai, cạnh Beatrice, từ ngày đầu tiên năm nhất. Ở Đại sảnh, bàn Nhà Tây, ghế thứ tư từ đầu, cạnh Beatrice, đối diện Cordelia. Ở các buổi ôn của nhóm Khu Sồi, bàn của Philippa, ghế gần cửa sổ. Không ai chọn những chỗ ấy. Những chỗ ấy đã ở đó, như cây sồi đã ở sân trước, và Evelyn chỉ cần bước vào.
Chỉ có hai lần chỗ ngồi đã là một câu hỏi.
Lần thứ nhất: bàn sáu, năm hai, bài thực hành phòng hộ cặp đôi, khi Tiến sĩ Shaw ghép tên Ashbourne với tên Vale và không hỏi ai. Đó không phải là lựa chọn của Evelyn. Nhưng Evelyn đã chọn cách ngồi ở đó: không lùi ghế ra xa, không đặt hộp phấn bạc vào giữa như một bức tường, viết năm chữ vào Sổ sai sau ba đêm. Helena đã viết về bàn sáu trong lá thư ba trang. Một bài thực hành là một bài thực hành.
Lần thứ hai: lễ tiễn khóa mười hai, cuối năm hai, khi Evelyn đứng cạnh Vale ở hành lang Đại sảnh, không vì lý do gì có thể giải thích bằng một dòng nhỏ sau một cái tên.
Một tình bạn là một lời tuyên bố.
Evelyn mở cuốn sổ sơ đồ, đến trang trắng đầu tiên sau sơ đồ lục giác. Viết ở dòng trên cùng, bằng bút chì, rất nhỏ: "Ngồi cạnh ai." Dưới đó, không viết gì. Đóng sổ lại.
Buổi gặp mặt ngày hai mươi sáu tháng Mười Hai đã qua ba ngày. Lucian đã đến, cùng nhà Harcourt, và Evelyn đã chúc mừng Lucian về đội đại diện, như dòng nhỏ dặn. Lucian đã cảm ơn, rồi kể, bằng giọng Lucian dùng khi đọc một sơ đồ, rằng Giáo sư Price đã dừng lại trước đội năm ba sau bài thử khối và nói chưa thấy một cái mái che nào ở vòng thi trong sáu mươi năm. Rồi Lucian nói thêm, không cần ai hỏi: "Bọn mình hạng ba. Vì dừng. Vale đề nghị dừng. Tớ quyết." Và Lucian nói câu ấy không phải như một lời phàn nàn, cũng không như một lời khen, mà như người đọc một dòng trong biên bản.
Beatrice ở lại Thornwick hai đêm, như dòng nhỏ dặn. Đêm thứ hai, khi hai người ngồi trong phòng Evelyn với hai cốc sữa nóng, Beatrice nói, không nhìn Evelyn:
— Ở bài thử khối, Vale là người kiểm. Tớ đứng ngoài ô kính, nhận số của Vale và Lucian suốt bốn mươi ba phút. Beatrice uống một ngụm sữa. Ở vòng một, tớ vẽ chậm ba giây. Biên bản sau bài, phần của người kiểm, Vale viết: "bản đồ: chậm ba giây, vòng một". Không có tên tớ.
— Vale ghi như thế với mọi người, Evelyn nói.
— Tớ biết, Beatrice nói. Tớ chỉ nói là tớ đã thấy.
Evelyn không trả lời. Beatrice cũng không chờ. Beatrice và Evelyn đã ngồi cạnh nhau từ năm bảy tuổi, ở những bữa trà mà mẹ của hai người ngồi ở bàn bên, và đã học từ lâu rằng có những câu nói ra không phải để được trả lời mà để được ghi.
Ngày ba tháng Một, Thứ Ba, Evelyn đi qua Giới Môn ở Westmere với Martin, mỗi người một chiếc va li da, một người hầu đi kèm đến cổng đá. Martin, năm mười hai, năm cuối, mặc áo choàng có dải ban trực trên vai, đọc một tờ danh sách suốt chuyến tàu từ Giới Môn đến Stonebarrow. Danh sách trực tháng Một.
— Mẹ đưa em danh sách giao tế, Martin nói, không ngẩng lên.
— Vâng.
— Mẹ hỏi em muốn ngồi cạnh ai.
Evelyn quay sang. Martin vẫn đọc danh sách.
— Mẹ hỏi anh năm anh mười bốn, Martin nói. Cùng câu ấy. Anh trả lời trong ba ngày. Martin lật trang. Anh trả lời đúng. Đúng với danh sách. Martin dừng lại, ngón tay đặt trên một dòng, như kiểm một cái tên. Anh không nói là anh sai. Anh nói là anh trả lời trong ba ngày.
Evelyn nhìn Martin lâu. Martin không nói thêm. Chuyến tàu đi qua một cây cầu sắt, và tiếng bánh xe đổi giọng, như mọi lần.
Ở trang trắng sau sơ đồ lục giác, tối hôm ấy, ở phòng Nhà Tây, dưới dòng "Ngồi cạnh ai", Evelyn viết thêm một dòng: "Không phải ba ngày."
Mười một ngày từ hôm ấy đến buổi chung thứ ba, Evelyn ngồi ở mọi chỗ Evelyn vẫn ngồi.
Dãy hai lớp Nguyên tố, cạnh Beatrice. Ghế thứ tư bàn Nhà Tây, đối diện Cordelia. Bàn của Philippa ở nhóm ôn Khu Sồi tối thứ Năm, ghế gần cửa sổ, nơi Winifred Thorley đọc lại biên bản tuần trước bằng giọng đều đặn của người đọc kinh. Không ai thấy gì khác. Không có gì khác để thấy.
Nhưng Evelyn bắt đầu đếm.
Không đếm như Vale đếm, những người vào cửa, những ý trong biên bản. Evelyn đếm những lần ngồi xuống. Mỗi lần ngồi xuống, Evelyn hỏi mình một câu, rất nhanh, trước khi đầu gối gập: chỗ này là chỗ ta chọn, hay chỗ đã ở đây? Và trong mười một ngày, ba mươi tư lần ngồi xuống, câu trả lời luôn là: chỗ đã ở đây.
Evelyn không thấy điều ấy xấu. Chỗ đã ở đây có những điều tốt. Beatrice ở dãy hai, và Beatrice biết khi nào Evelyn muốn được hỏi và khi nào không. Cordelia ở ghế đối diện, và Cordelia đã làm trưởng đội năm ba trong bài thử khối tốt đến mức Lucian, người không khen ai, đã nói "Cordelia điền ba cột mà không ai bảo". Philippa ở nhóm ôn, và Philippa đã viết hai chữ "Đầy chỗ" mà không phải đầy chỗ, rồi đã đứng trước Vale ở phòng lớn số Một và nói ra điều ấy. Những chỗ đã ở đây không phải là những chỗ sai.
Chỉ là Evelyn chưa từng chọn những chỗ ấy.
Tối thứ Năm mười hai, Evelyn đọc lại tờ nối, bản chép dán ở cửa phòng lớn số Một. Ba điều. Điều một: ở phòng của nhóm nào, quy chế của nhóm ấy; ở buổi chung, tờ này. Tờ nối không nói gì về chỗ ngồi. Ở buổi chung thứ nhất và thứ hai, ba nhóm đã tự ngồi thành ba cụm, quanh ba chiếc bàn dài, không ai bảo: nhóm ôn ở bàn gần cửa sổ, nhóm cơ học ở bàn giữa, Nhóm Đọc ở bàn gần cửa ra vào. Không có điều nào cấm ngồi ở bàn khác. Không có điều nào cho phép. Chỉ không có điều nào.
Evelyn đứng trước tờ nối lâu đến mức ông Quill, đi qua với chùm chìa khóa, hỏi Lady Evelyn có cần gì không.
— Không, cảm ơn ông Quill, Evelyn nói. Tôi chỉ đọc.
— Ba điều, ông Quill nói. Ba điều thì đọc nhanh. Đọc lâu thì là đang tìm điều thứ tư. Ông Quill gật đầu, rồi đi tiếp.
Buổi chung thứ ba bắt đầu lúc hai giờ chiều thứ Bảy mười bốn tháng Một. Evelyn đến lúc một giờ năm mươi hai. Không sớm hơn mọi lần, không muộn hơn. Trên đường từ Nhà Tây sang Hội quán, qua sân trong, tuyết tháng Một đã được quét thành hai dải dọc lối đá, và Evelyn đi đúng giữa hai dải ấy, như mọi lần, đếm bước, như chưa bao giờ đếm: một trăm mười bốn bước từ cửa Nhà Tây đến bậc thềm Hội quán.
Phòng lớn số Một đã có mười chín người. Ba bàn dài, ba cụm, như mọi lần. Ở bàn gần cửa sổ, Philippa ngồi đầu bàn, Winifred bên trái, Mabel Crewe bên phải, cạnh Mabel là Cordelia, và cạnh Cordelia là một chiếc ghế trống, chiếc ghế thứ năm, chiếc ghế mà Evelyn đã ngồi ở buổi chung thứ hai và mà Cordelia đã kéo ra, một chút, khi thấy Evelyn bước vào cửa. Ở bàn giữa, Clement Ashe đang trải một tờ giấy có hình vẽ van. Ở bàn gần cửa ra vào, Eleanor Finch ngồi cạnh một chồng biên bản, đang chỉnh mép cho thẳng; Vale ngồi đối diện Eleanor, cầm bảng kẹp, vì hôm nay Vale lại là người ghi; Thomas Reed ở cuối bàn, đang vẽ gì đó trên mép giấy; Julian Mercer cạnh Thomas. Cạnh Eleanor, bên phải, một chiếc ghế trống. Không phải vì ai để trống. Vì chưa ai ngồi.
Evelyn bước qua cửa.
Có một điều Helena dạy Evelyn từ năm bảy tuổi, trước cả những dòng nhỏ sau mỗi tên: khi bước vào một phòng, đừng dừng ở cửa. Người dừng ở cửa là người chưa biết mình đi đâu, và cả phòng sẽ nhìn để xem người ấy đi đâu.
Evelyn không dừng ở cửa.
Đi bảy bước. Không về phía cửa sổ. Về phía bên phải. Đặt cuốn sổ sơ đồ bìa xanh thẫm lên bàn gần cửa ra vào, cạnh chồng biên bản của Eleanor. Kéo chiếc ghế trống ra. Ngồi xuống.
Trước khi ngồi xuống, Evelyn đã nhìn thấy những người cô có thể chọn mà không ai hỏi một câu nào: Cordelia, Beatrice, những bạn học có tên trong danh sách của mẹ. Cô không ghét họ; thậm chí phần lớn thời gian ở Highcombe, cô thấy dễ chịu khi được hiểu mà không phải giải thích. Bàn gần cửa ra vào không hứa hẹn sự dễ chịu ấy. Ở đó có những ý kiến trái ngược, những lời sửa thẳng và cả khả năng cô lại cảm thấy mình sai. Nhưng lần đầu tiên, cô muốn biết một cuộc trò chuyện có thể đi đến đâu nếu không ai phải giữ nguyên vị trí đã được sắp sẵn.
Câu hỏi đến nhanh, trước khi đầu gối gập: chỗ này là chỗ ta chọn, hay chỗ đã ở đây? Và lần đầu tiên trong ba mươi lăm lần, câu trả lời khác.
Eleanor nhìn sang. Không nói gì một giây. Rồi đẩy chồng biên bản sang trái mười phân, để có chỗ cho cuốn sổ bìa xanh thẫm.
— Đoạn đọc hôm nay là chương chín, Eleanor nói, như nói với bất kỳ ai vừa ngồi xuống. Về sổ thuế của các làng ven sông. Cậu đã đọc chưa?
— Rồi, Evelyn nói. Hai lần.
— Thế thì cậu đọc nhiều hơn tớ một lần, Eleanor nói. Rồi quay lại chồng biên bản.
Không giải thích. Không ai hỏi. Ở phía đối diện, Vale không ngẩng lên khỏi bảng kẹp. Nhưng Evelyn thấy, ở mép tầm mắt, ngòi bút chì của Vale dừng lại trên giấy một giây, rồi tiếp tục. Thomas ngừng vẽ. Julian nhìn Thomas, rồi nhìn Evelyn, rồi nhìn xuống cuốn sách của mình, như người quyết định rằng việc của mình là đọc.
Ở bàn gần cửa sổ, Beatrice vừa bước vào, muộn ba phút. Nhìn chiếc ghế thứ năm trống cạnh Cordelia. Nhìn sang bàn gần cửa ra vào. Nhìn Evelyn.
Beatrice không đổi hướng. Ngồi xuống ghế thứ sáu ở bàn nhóm ôn, cạnh chiếc ghế trống. Mở cuốn sổ ghi chép nhỏ bìa đen của Beatrice. Viết một dòng. Evelyn biết cuốn sổ ấy. Beatrice ghi mọi thứ vào đó từ năm chín tuổi, những bữa trà, những tên khách, những người đã nói gì với ai, không phải để kể lại, chỉ để không quên. Evelyn không đọc được dòng ấy từ bàn này. Nhưng biết dòng ấy có tên mình, và có ngày.
Cordelia không viết gì.
Cordelia nhìn chiếc ghế trống cạnh mình. Rồi đứng dậy, cầm sổ và bút, và chuyển sang ghế thứ hai từ đầu bàn, bên trái Winifred, nơi không có chiếc ghế trống nào bên cạnh. Ngồi xuống. Mở sổ. Không nhìn về phía bàn gần cửa ra vào một lần nào nữa trong suốt buổi.
Không có gì ồn ào. Mabel Crewe, người không biết chuyện gì, kéo chiếc ghế trống thứ năm vào sát bàn, để lối đi rộng hơn. Đó là tất cả.
Buổi chung thứ ba có ba mươi bốn người, đủ ba mươi tư ghế. Ba mươi mốt ý. Vale hỏi ba mươi mốt lần: "Ghi tên không?" Ở ý thứ mười hai, Evelyn nói một ý về sổ thuế ven sông: rằng những làng đổi người giữ sổ mỗi năm có sổ sạch hơn, không phải vì người giữ sổ trung thực hơn, mà vì mỗi người giữ sổ biết người sau sẽ đọc lại từ đầu. Vale hỏi:
— Ghi tên không?
Evelyn nghĩ một giây. Ở buổi chung thứ hai, ở bàn nhóm ôn, Evelyn đã nói hai ý, và cả hai lần đều trả lời "Không", vì quy chế của nhóm ôn ghi "ý của nhóm", và Evelyn đã quen.
— Có, Evelyn nói. Ashbourne, E.
Vale viết. Không ngẩng lên. Ngòi bút đi đều, như mọi dòng khác.
Lúc năm giờ kém mười, Vale đọc lại biên bản, mười chín phút, từng ý một. Ở ý thứ mười hai, Vale đọc: "Ý mười hai. Ashbourne, E., ngồi ở bàn Nhóm Đọc. Những làng đổi người giữ sổ mỗi năm có sổ sạch hơn, vì người giữ sổ biết người sau sẽ đọc lại từ đầu." Vale dừng một giây, như với mọi ý, để ai thấy thiếu thì nói. Không ai nói. Vale đọc tiếp.
"Ngồi ở bàn Nhóm Đọc." Vale không thêm cụm ấy cho ý nào khác. Evelyn hiểu tại sao chỉ sau khi Vale đã đọc qua ý mười ba: tờ nối, điều hai, ghi tên thì ghi tên và nhóm; Evelyn là người của nhóm ôn, ngồi ở bàn khác, và người ghi không được đoán ý ấy thuộc nhóm nào. Vale đã ghi đúng điều đã thấy. Không hơn.
Đó là dòng đầu tiên có tên Evelyn và một chỗ ngồi mà Evelyn đã chọn, viết bằng chữ của người khác, dán lên cửa phòng lớn số Một.
Khi mọi người xếp ghế, Philippa Lisle đi qua bàn gần cửa ra vào, tay ôm chồng biên bản của nhóm ôn, và dừng lại cạnh Evelyn đúng một giây, như người dừng lại để chỉnh mép giấy.
— Tờ nối không có điều nào về chỗ ngồi, Philippa nói, rất khẽ.
— Tôi biết, Evelyn nói. Tôi đã đọc.
— Tôi cũng đã đọc, Philippa nói. Ba lần, tối thứ Năm. Philippa chỉnh mép chồng biên bản, dù mép đã thẳng. Ghế thứ năm ở bàn tôi vẫn là ghế của cậu, nếu cậu muốn. Ghế này cũng thế. Philippa nhìn chiếc ghế cạnh Eleanor. Tôi chỉ muốn cậu biết là tôi không ghi gì vào biên bản của nhóm tôi. Không có ý nào về chuyện ai ngồi đâu.
Evelyn nhìn Philippa. Nhà Lisle được mời đến Thornwick lần đầu năm ngoái, vì ông Lisle vừa vào hội đồng quản trị Quỹ Bảo trợ Phòng hộ. Helena đã viết: con hãy tử tế với Philippa. Evelyn chưa từng nghĩ rằng Philippa cũng có một bức thư như thế, trên một tờ giấy khác, với một dòng nhỏ khác sau tên Ashbourne.
— Cảm ơn, Evelyn nói.
— Không phải cảm ơn, Philippa nói. Tôi viết "Đầy chỗ" một lần. Tôi không muốn viết lần thứ hai, dưới bất cứ hình thức nào. Philippa ôm chồng biên bản chặt hơn. Kể cả hình thức không viết gì.
Rồi Philippa đi tiếp, về phía cửa sổ, nơi Winifred đang xếp chồng ghế thứ ba. Evelyn ngồi lại một lúc, rồi đứng dậy, và cầm một chiếc ghế ở bàn gần cửa ra vào, mang đến góc phòng, đặt lên chồng ghế mà Thomas Reed đang xếp. Thomas nhìn chiếc ghế. Rồi nhìn Evelyn.
— Mười hai, nếu xếp chéo từ cái thứ mười một, Thomas nói. Adrian bảo thế. Từ năm ngoái, chồng nào Adrian xếp cũng mười hai. Thomas đẩy kính lên. Tớ không biết Adrian học ở đâu.
Evelyn không nói. Xoay chiếc ghế nửa vòng, đặt lên chồng theo chiều ngược lại, khớp vào khe giữa hai chân ghế bên dưới. Chồng ghế đứng vững. Thomas nhìn, gật đầu, như ông Price gật đầu, và quay lại đếm.
Tối hôm ấy, ở Đại sảnh, bàn Nhà Tây, Evelyn ngồi xuống ghế thứ tư, cạnh Beatrice, như mọi lần. Ghế đối diện không có Cordelia. Cordelia ngồi ở ghế thứ chín, cạnh hai học viên năm hai Evelyn chỉ biết mặt, và nói chuyện với hai người ấy suốt bữa về dải chỉ thị ẩm. Ghế đối diện Evelyn có một học viên năm tư đến muộn, người không biết chỗ ấy đã có người ngồi suốt hai năm rưỡi.
— Cordelia đổi chỗ, Beatrice nói, rất khẽ, khi đặt dĩa xuống.
— Tớ thấy rồi.
— Không phải vì Vale, Beatrice nói. Beatrice không nhìn Evelyn. Vì nhà Ellery ở trang bốn danh sách của mẹ cậu. Và cha Cordelia vừa vào hội đồng giám sát Quỹ Học bổng Đường sắt Bắc. Và Quỹ ấy có ba học viên Phàm Giới năm nay. Beatrice cắt một miếng khoai tây làm đôi. Cordelia không ghét Vale. Cordelia chỉ không muốn được thấy ngồi cạnh người được thấy ngồi cạnh Vale. Ở tháng Tư. Ở Westmere.
Evelyn đặt dĩa xuống.
— Cậu ghi vào sổ, Evelyn nói. Lúc chiều.
— Tớ ghi "14/1. E. ngồi bàn Nhóm Đọc. C. đổi chỗ." Beatrice dừng lại. Và một dòng nữa. "Không ai nói gì."
— Cậu sẽ kể với ai?
Beatrice quay sang, lần đầu tiên trong bữa ăn.
— Tớ chưa bao giờ kể sổ của tớ với ai, Beatrice nói. Cậu biết điều ấy từ năm bảy tuổi. Beatrice quay lại đĩa. Tớ ghi để nhớ rằng nó đã xảy ra, và rằng nó không ồn ào. Có những thứ người ta chỉ nhớ nếu nó ồn ào. Tớ muốn nhớ cả thứ không ồn ào.
Đêm ấy, ở phòng Nhà Tây, Evelyn mở cuốn sổ sơ đồ, đến trang trắng sau sơ đồ lục giác. Dưới "Ngồi cạnh ai" và "Không phải ba ngày", Evelyn viết dòng thứ ba:
"14/1. Bàn gần cửa ra vào. Đã chọn. Giá: một ghế đối diện."
Rồi, sau một lúc, gạch chữ "Giá", và viết lại bên cạnh, nhỏ hơn: "Giá đầu tiên."
Rồi viết thư cho Helena. Một trang, không phải ba. Viết về chương chín, về sổ thuế ven sông, về ý thứ mười hai. Không viết về chỗ ngồi. Ở dòng cuối, trước chữ ký:
"Con đã nghĩ về câu mẹ hỏi. Con chưa có câu trả lời cho tháng Tư. Con có một câu trả lời cho hôm nay. Con sẽ kể với mẹ khi con biết câu trả lời ấy có đứng được không."
Evelyn gấp thư, đóng dấu sáp hình cây sồi ba nhánh, như mọi lần.
Danh sách được viết trên giấy ngà, mực xanh thẫm, nét nghiêng thanh, và dài bốn trang.
Evelyn nhận nó vào tối thứ Năm hai mươi chín tháng Mười Hai, ở phòng đọc nhỏ phía đông của Thornwick, nơi lò sưởi có mặt ốp đá cẩm thạch xám và nơi Helena Ashbourne, Nữ bá tước Thornwick, vẫn ngồi viết thư mỗi tối trong kỳ nghỉ, từ chín giờ đến mười giờ, bên chiếc bàn gỗ hồ đào có ngăn kéo khóa bằng chìa bạc.
— Mùa giao tế năm nay bắt đầu sớm, Helena nói, đưa bốn trang giấy qua bàn. Tháng Tư, ở Westmere. Con sẽ mười lăm tuổi vào tháng Năm. Chưa đến lúc con ra mắt, nhưng đã đến lúc con được thấy. Helena gấp nắp bút lại. Những gia đình này đã nhận lời. Mẹ ghi một dòng nhỏ sau mỗi tên, như mọi năm.
Evelyn nghe những cái tên quen thuộc được đọc như các điểm nối trên một sơ đồ đã vẽ trước khi cô ra đời. Mẹ không hề ép một lời hứa; chính sự nhẹ nhàng và hợp lý của những câu hỏi mới khiến cô khó tìm chỗ để từ chối. Ở trường, một giả thuyết có thể bị bác nếu điều kiện không đúng. Ở Thornwick, những điều kiện về gia đình, danh dự và tương lai thường được xem là đã đúng trước khi ai kịp kiểm. Cô bất chợt nhớ chiếc bàn đá ẩm ở Highcombe, nơi một dòng nước đã không chịu chiều theo đường phấn mà cô tin tưởng.
Evelyn đọc. Ba mươi tám gia đình. Harcourt, Wycliffe, Marchmont, Lisle, Ellery, Thorne, Ravensworth. Sau mỗi tên, một dòng nhỏ: con trai út đang ở đội đại diện; con gái vừa được nhận vào Viện Lưu trữ Westmere; hai cụ của nhà vừa trở lại từ phương Nam; nên hỏi thăm về khu vườn. Đó là những dòng Evelyn đã đọc từ năm lên mười, những dòng được viết để Evelyn không bao giờ phải đứng trước một người mà không biết nói gì.
Ở trang thứ tư, gần cuối, có một tên Evelyn không ngờ. Nhà Ellery. Sau tên: "Cha của Cordelia vừa vào hội đồng giám sát Quỹ Học bổng Đường sắt Bắc. Con đã học cùng Cordelia hai năm. Mẹ nghe Martin nói Cordelia làm trưởng đội đối kháng khối năm ba, rất tốt."
Evelyn đặt bốn trang xuống bàn, xếp mép cho thẳng.
— Mẹ không hỏi con sẽ nói gì với từng nhà, Helena nói. Con biết nói gì. Helena nhìn Evelyn, không lâu, như người đọc một trang mà mình đã đọc nhiều lần, để kiểm xem có chữ nào đổi. Mẹ chỉ hỏi một điều. Ở Westmere, vào tháng Tư, khi con bước vào phòng lớn của nhà Marchmont, con muốn được thấy ngồi cạnh ai?
Câu hỏi không có bẫy. Evelyn biết điều ấy. Helena không bao giờ đặt bẫy cho con mình. Helena chỉ đặt câu hỏi, rồi chờ, và sự chờ của Helena dài hơn bất cứ cái bẫy nào.
— Con chưa nghĩ, Evelyn nói.
— Con có ba tháng, Helena nói. Rồi mở lại nắp bút, và quay về lá thư đang viết dở. Ba tháng là đủ để nghĩ. Không đủ để đổi ý nhiều lần.
Evelyn mang bốn trang giấy về phòng mình, ở tầng hai cánh tây, nơi cửa sổ nhìn ra cây sồi lớn ở sân trước, đã được tỉa mùa thu năm ngoái và nay mọc lại những nhánh nhỏ thẳng. Đặt bốn trang lên bàn, cạnh cuốn sổ sơ đồ bìa xanh thẫm mà cô Rosamund tặng năm mười một tuổi, và không mở cả hai.
Ngồi rất lâu.
Ở trường, chỗ ngồi chưa bao giờ là một câu hỏi. Ở lớp Nguyên tố, Evelyn ngồi dãy hai, cạnh Beatrice, từ ngày đầu tiên năm nhất. Ở Đại sảnh, bàn Nhà Tây, ghế thứ tư từ đầu, cạnh Beatrice, đối diện Cordelia. Ở các buổi ôn của nhóm Khu Sồi, bàn của Philippa, ghế gần cửa sổ. Không ai chọn những chỗ ấy. Những chỗ ấy đã ở đó, như cây sồi đã ở sân trước, và Evelyn chỉ cần bước vào.
Chỉ có hai lần chỗ ngồi đã là một câu hỏi.
Lần thứ nhất: bàn sáu, năm hai, bài thực hành phòng hộ cặp đôi, khi Tiến sĩ Shaw ghép tên Ashbourne với tên Vale và không hỏi ai. Đó không phải là lựa chọn của Evelyn. Nhưng Evelyn đã chọn cách ngồi ở đó: không lùi ghế ra xa, không đặt hộp phấn bạc vào giữa như một bức tường, viết năm chữ vào Sổ sai sau ba đêm. Helena đã viết về bàn sáu trong lá thư ba trang. Một bài thực hành là một bài thực hành.
Lần thứ hai: lễ tiễn khóa mười hai, cuối năm hai, khi Evelyn đứng cạnh Vale ở hành lang Đại sảnh, không vì lý do gì có thể giải thích bằng một dòng nhỏ sau một cái tên.
Một tình bạn là một lời tuyên bố.
Evelyn mở cuốn sổ sơ đồ, đến trang trắng đầu tiên sau sơ đồ lục giác. Viết ở dòng trên cùng, bằng bút chì, rất nhỏ: "Ngồi cạnh ai." Dưới đó, không viết gì. Đóng sổ lại.
Buổi gặp mặt ngày hai mươi sáu tháng Mười Hai đã qua ba ngày. Lucian đã đến, cùng nhà Harcourt, và Evelyn đã chúc mừng Lucian về đội đại diện, như dòng nhỏ dặn. Lucian đã cảm ơn, rồi kể, bằng giọng Lucian dùng khi đọc một sơ đồ, rằng Giáo sư Price đã dừng lại trước đội năm ba sau bài thử khối và nói chưa thấy một cái mái che nào ở vòng thi trong sáu mươi năm. Rồi Lucian nói thêm, không cần ai hỏi: "Bọn mình hạng ba. Vì dừng. Vale đề nghị dừng. Tớ quyết." Và Lucian nói câu ấy không phải như một lời phàn nàn, cũng không như một lời khen, mà như người đọc một dòng trong biên bản.
Beatrice ở lại Thornwick hai đêm, như dòng nhỏ dặn. Đêm thứ hai, khi hai người ngồi trong phòng Evelyn với hai cốc sữa nóng, Beatrice nói, không nhìn Evelyn:
— Ở bài thử khối, Vale là người kiểm. Tớ đứng ngoài ô kính, nhận số của Vale và Lucian suốt bốn mươi ba phút. Beatrice uống một ngụm sữa. Ở vòng một, tớ vẽ chậm ba giây. Biên bản sau bài, phần của người kiểm, Vale viết: "bản đồ: chậm ba giây, vòng một". Không có tên tớ.
— Vale ghi như thế với mọi người, Evelyn nói.
— Tớ biết, Beatrice nói. Tớ chỉ nói là tớ đã thấy.
Evelyn không trả lời. Beatrice cũng không chờ. Beatrice và Evelyn đã ngồi cạnh nhau từ năm bảy tuổi, ở những bữa trà mà mẹ của hai người ngồi ở bàn bên, và đã học từ lâu rằng có những câu nói ra không phải để được trả lời mà để được ghi.
Ngày ba tháng Một, Thứ Ba, Evelyn đi qua Giới Môn ở Westmere với Martin, mỗi người một chiếc va li da, một người hầu đi kèm đến cổng đá. Martin, năm mười hai, năm cuối, mặc áo choàng có dải ban trực trên vai, đọc một tờ danh sách suốt chuyến tàu từ Giới Môn đến Stonebarrow. Danh sách trực tháng Một.
— Mẹ đưa em danh sách giao tế, Martin nói, không ngẩng lên.
— Vâng.
— Mẹ hỏi em muốn ngồi cạnh ai.
Evelyn quay sang. Martin vẫn đọc danh sách.
— Mẹ hỏi anh năm anh mười bốn, Martin nói. Cùng câu ấy. Anh trả lời trong ba ngày. Martin lật trang. Anh trả lời đúng. Đúng với danh sách. Martin dừng lại, ngón tay đặt trên một dòng, như kiểm một cái tên. Anh không nói là anh sai. Anh nói là anh trả lời trong ba ngày.
Evelyn nhìn Martin lâu. Martin không nói thêm. Chuyến tàu đi qua một cây cầu sắt, và tiếng bánh xe đổi giọng, như mọi lần.
Ở trang trắng sau sơ đồ lục giác, tối hôm ấy, ở phòng Nhà Tây, dưới dòng "Ngồi cạnh ai", Evelyn viết thêm một dòng: "Không phải ba ngày."
Mười một ngày từ hôm ấy đến buổi chung thứ ba, Evelyn ngồi ở mọi chỗ Evelyn vẫn ngồi.
Dãy hai lớp Nguyên tố, cạnh Beatrice. Ghế thứ tư bàn Nhà Tây, đối diện Cordelia. Bàn của Philippa ở nhóm ôn Khu Sồi tối thứ Năm, ghế gần cửa sổ, nơi Winifred Thorley đọc lại biên bản tuần trước bằng giọng đều đặn của người đọc kinh. Không ai thấy gì khác. Không có gì khác để thấy.
Nhưng Evelyn bắt đầu đếm.
Không đếm như Vale đếm, những người vào cửa, những ý trong biên bản. Evelyn đếm những lần ngồi xuống. Mỗi lần ngồi xuống, Evelyn hỏi mình một câu, rất nhanh, trước khi đầu gối gập: chỗ này là chỗ ta chọn, hay chỗ đã ở đây? Và trong mười một ngày, ba mươi tư lần ngồi xuống, câu trả lời luôn là: chỗ đã ở đây.
Evelyn không thấy điều ấy xấu. Chỗ đã ở đây có những điều tốt. Beatrice ở dãy hai, và Beatrice biết khi nào Evelyn muốn được hỏi và khi nào không. Cordelia ở ghế đối diện, và Cordelia đã làm trưởng đội năm ba trong bài thử khối tốt đến mức Lucian, người không khen ai, đã nói "Cordelia điền ba cột mà không ai bảo". Philippa ở nhóm ôn, và Philippa đã viết hai chữ "Đầy chỗ" mà không phải đầy chỗ, rồi đã đứng trước Vale ở phòng lớn số Một và nói ra điều ấy. Những chỗ đã ở đây không phải là những chỗ sai.
Chỉ là Evelyn chưa từng chọn những chỗ ấy.
Tối thứ Năm mười hai, Evelyn đọc lại tờ nối, bản chép dán ở cửa phòng lớn số Một. Ba điều. Điều một: ở phòng của nhóm nào, quy chế của nhóm ấy; ở buổi chung, tờ này. Tờ nối không nói gì về chỗ ngồi. Ở buổi chung thứ nhất và thứ hai, ba nhóm đã tự ngồi thành ba cụm, quanh ba chiếc bàn dài, không ai bảo: nhóm ôn ở bàn gần cửa sổ, nhóm cơ học ở bàn giữa, Nhóm Đọc ở bàn gần cửa ra vào. Không có điều nào cấm ngồi ở bàn khác. Không có điều nào cho phép. Chỉ không có điều nào.
Evelyn đứng trước tờ nối lâu đến mức ông Quill, đi qua với chùm chìa khóa, hỏi Lady Evelyn có cần gì không.
— Không, cảm ơn ông Quill, Evelyn nói. Tôi chỉ đọc.
— Ba điều, ông Quill nói. Ba điều thì đọc nhanh. Đọc lâu thì là đang tìm điều thứ tư. Ông Quill gật đầu, rồi đi tiếp.
Buổi chung thứ ba bắt đầu lúc hai giờ chiều thứ Bảy mười bốn tháng Một. Evelyn đến lúc một giờ năm mươi hai. Không sớm hơn mọi lần, không muộn hơn. Trên đường từ Nhà Tây sang Hội quán, qua sân trong, tuyết tháng Một đã được quét thành hai dải dọc lối đá, và Evelyn đi đúng giữa hai dải ấy, như mọi lần, đếm bước, như chưa bao giờ đếm: một trăm mười bốn bước từ cửa Nhà Tây đến bậc thềm Hội quán.
Phòng lớn số Một đã có mười chín người. Ba bàn dài, ba cụm, như mọi lần. Ở bàn gần cửa sổ, Philippa ngồi đầu bàn, Winifred bên trái, Mabel Crewe bên phải, cạnh Mabel là Cordelia, và cạnh Cordelia là một chiếc ghế trống, chiếc ghế thứ năm, chiếc ghế mà Evelyn đã ngồi ở buổi chung thứ hai và mà Cordelia đã kéo ra, một chút, khi thấy Evelyn bước vào cửa. Ở bàn giữa, Clement Ashe đang trải một tờ giấy có hình vẽ van. Ở bàn gần cửa ra vào, Eleanor Finch ngồi cạnh một chồng biên bản, đang chỉnh mép cho thẳng; Vale ngồi đối diện Eleanor, cầm bảng kẹp, vì hôm nay Vale lại là người ghi; Thomas Reed ở cuối bàn, đang vẽ gì đó trên mép giấy; Julian Mercer cạnh Thomas. Cạnh Eleanor, bên phải, một chiếc ghế trống. Không phải vì ai để trống. Vì chưa ai ngồi.
Evelyn bước qua cửa.
Có một điều Helena dạy Evelyn từ năm bảy tuổi, trước cả những dòng nhỏ sau mỗi tên: khi bước vào một phòng, đừng dừng ở cửa. Người dừng ở cửa là người chưa biết mình đi đâu, và cả phòng sẽ nhìn để xem người ấy đi đâu.
Evelyn không dừng ở cửa.
Đi bảy bước. Không về phía cửa sổ. Về phía bên phải. Đặt cuốn sổ sơ đồ bìa xanh thẫm lên bàn gần cửa ra vào, cạnh chồng biên bản của Eleanor. Kéo chiếc ghế trống ra. Ngồi xuống.
Trước khi ngồi xuống, Evelyn đã nhìn thấy những người cô có thể chọn mà không ai hỏi một câu nào: Cordelia, Beatrice, những bạn học có tên trong danh sách của mẹ. Cô không ghét họ; thậm chí phần lớn thời gian ở Highcombe, cô thấy dễ chịu khi được hiểu mà không phải giải thích. Bàn gần cửa ra vào không hứa hẹn sự dễ chịu ấy. Ở đó có những ý kiến trái ngược, những lời sửa thẳng và cả khả năng cô lại cảm thấy mình sai. Nhưng lần đầu tiên, cô muốn biết một cuộc trò chuyện có thể đi đến đâu nếu không ai phải giữ nguyên vị trí đã được sắp sẵn.
Câu hỏi đến nhanh, trước khi đầu gối gập: chỗ này là chỗ ta chọn, hay chỗ đã ở đây? Và lần đầu tiên trong ba mươi lăm lần, câu trả lời khác.
Eleanor nhìn sang. Không nói gì một giây. Rồi đẩy chồng biên bản sang trái mười phân, để có chỗ cho cuốn sổ bìa xanh thẫm.
— Đoạn đọc hôm nay là chương chín, Eleanor nói, như nói với bất kỳ ai vừa ngồi xuống. Về sổ thuế của các làng ven sông. Cậu đã đọc chưa?
— Rồi, Evelyn nói. Hai lần.
— Thế thì cậu đọc nhiều hơn tớ một lần, Eleanor nói. Rồi quay lại chồng biên bản.
Không giải thích. Không ai hỏi. Ở phía đối diện, Vale không ngẩng lên khỏi bảng kẹp. Nhưng Evelyn thấy, ở mép tầm mắt, ngòi bút chì của Vale dừng lại trên giấy một giây, rồi tiếp tục. Thomas ngừng vẽ. Julian nhìn Thomas, rồi nhìn Evelyn, rồi nhìn xuống cuốn sách của mình, như người quyết định rằng việc của mình là đọc.
Ở bàn gần cửa sổ, Beatrice vừa bước vào, muộn ba phút. Nhìn chiếc ghế thứ năm trống cạnh Cordelia. Nhìn sang bàn gần cửa ra vào. Nhìn Evelyn.
Beatrice không đổi hướng. Ngồi xuống ghế thứ sáu ở bàn nhóm ôn, cạnh chiếc ghế trống. Mở cuốn sổ ghi chép nhỏ bìa đen của Beatrice. Viết một dòng. Evelyn biết cuốn sổ ấy. Beatrice ghi mọi thứ vào đó từ năm chín tuổi, những bữa trà, những tên khách, những người đã nói gì với ai, không phải để kể lại, chỉ để không quên. Evelyn không đọc được dòng ấy từ bàn này. Nhưng biết dòng ấy có tên mình, và có ngày.
Cordelia không viết gì.
Cordelia nhìn chiếc ghế trống cạnh mình. Rồi đứng dậy, cầm sổ và bút, và chuyển sang ghế thứ hai từ đầu bàn, bên trái Winifred, nơi không có chiếc ghế trống nào bên cạnh. Ngồi xuống. Mở sổ. Không nhìn về phía bàn gần cửa ra vào một lần nào nữa trong suốt buổi.
Không có gì ồn ào. Mabel Crewe, người không biết chuyện gì, kéo chiếc ghế trống thứ năm vào sát bàn, để lối đi rộng hơn. Đó là tất cả.
Buổi chung thứ ba có ba mươi bốn người, đủ ba mươi tư ghế. Ba mươi mốt ý. Vale hỏi ba mươi mốt lần: "Ghi tên không?" Ở ý thứ mười hai, Evelyn nói một ý về sổ thuế ven sông: rằng những làng đổi người giữ sổ mỗi năm có sổ sạch hơn, không phải vì người giữ sổ trung thực hơn, mà vì mỗi người giữ sổ biết người sau sẽ đọc lại từ đầu. Vale hỏi:
— Ghi tên không?
Evelyn nghĩ một giây. Ở buổi chung thứ hai, ở bàn nhóm ôn, Evelyn đã nói hai ý, và cả hai lần đều trả lời "Không", vì quy chế của nhóm ôn ghi "ý của nhóm", và Evelyn đã quen.
— Có, Evelyn nói. Ashbourne, E.
Vale viết. Không ngẩng lên. Ngòi bút đi đều, như mọi dòng khác.
Lúc năm giờ kém mười, Vale đọc lại biên bản, mười chín phút, từng ý một. Ở ý thứ mười hai, Vale đọc: "Ý mười hai. Ashbourne, E., ngồi ở bàn Nhóm Đọc. Những làng đổi người giữ sổ mỗi năm có sổ sạch hơn, vì người giữ sổ biết người sau sẽ đọc lại từ đầu." Vale dừng một giây, như với mọi ý, để ai thấy thiếu thì nói. Không ai nói. Vale đọc tiếp.
"Ngồi ở bàn Nhóm Đọc." Vale không thêm cụm ấy cho ý nào khác. Evelyn hiểu tại sao chỉ sau khi Vale đã đọc qua ý mười ba: tờ nối, điều hai, ghi tên thì ghi tên và nhóm; Evelyn là người của nhóm ôn, ngồi ở bàn khác, và người ghi không được đoán ý ấy thuộc nhóm nào. Vale đã ghi đúng điều đã thấy. Không hơn.
Đó là dòng đầu tiên có tên Evelyn và một chỗ ngồi mà Evelyn đã chọn, viết bằng chữ của người khác, dán lên cửa phòng lớn số Một.
Khi mọi người xếp ghế, Philippa Lisle đi qua bàn gần cửa ra vào, tay ôm chồng biên bản của nhóm ôn, và dừng lại cạnh Evelyn đúng một giây, như người dừng lại để chỉnh mép giấy.
— Tờ nối không có điều nào về chỗ ngồi, Philippa nói, rất khẽ.
— Tôi biết, Evelyn nói. Tôi đã đọc.
— Tôi cũng đã đọc, Philippa nói. Ba lần, tối thứ Năm. Philippa chỉnh mép chồng biên bản, dù mép đã thẳng. Ghế thứ năm ở bàn tôi vẫn là ghế của cậu, nếu cậu muốn. Ghế này cũng thế. Philippa nhìn chiếc ghế cạnh Eleanor. Tôi chỉ muốn cậu biết là tôi không ghi gì vào biên bản của nhóm tôi. Không có ý nào về chuyện ai ngồi đâu.
Evelyn nhìn Philippa. Nhà Lisle được mời đến Thornwick lần đầu năm ngoái, vì ông Lisle vừa vào hội đồng quản trị Quỹ Bảo trợ Phòng hộ. Helena đã viết: con hãy tử tế với Philippa. Evelyn chưa từng nghĩ rằng Philippa cũng có một bức thư như thế, trên một tờ giấy khác, với một dòng nhỏ khác sau tên Ashbourne.
— Cảm ơn, Evelyn nói.
— Không phải cảm ơn, Philippa nói. Tôi viết "Đầy chỗ" một lần. Tôi không muốn viết lần thứ hai, dưới bất cứ hình thức nào. Philippa ôm chồng biên bản chặt hơn. Kể cả hình thức không viết gì.
Rồi Philippa đi tiếp, về phía cửa sổ, nơi Winifred đang xếp chồng ghế thứ ba. Evelyn ngồi lại một lúc, rồi đứng dậy, và cầm một chiếc ghế ở bàn gần cửa ra vào, mang đến góc phòng, đặt lên chồng ghế mà Thomas Reed đang xếp. Thomas nhìn chiếc ghế. Rồi nhìn Evelyn.
— Mười hai, nếu xếp chéo từ cái thứ mười một, Thomas nói. Adrian bảo thế. Từ năm ngoái, chồng nào Adrian xếp cũng mười hai. Thomas đẩy kính lên. Tớ không biết Adrian học ở đâu.
Evelyn không nói. Xoay chiếc ghế nửa vòng, đặt lên chồng theo chiều ngược lại, khớp vào khe giữa hai chân ghế bên dưới. Chồng ghế đứng vững. Thomas nhìn, gật đầu, như ông Price gật đầu, và quay lại đếm.
Tối hôm ấy, ở Đại sảnh, bàn Nhà Tây, Evelyn ngồi xuống ghế thứ tư, cạnh Beatrice, như mọi lần. Ghế đối diện không có Cordelia. Cordelia ngồi ở ghế thứ chín, cạnh hai học viên năm hai Evelyn chỉ biết mặt, và nói chuyện với hai người ấy suốt bữa về dải chỉ thị ẩm. Ghế đối diện Evelyn có một học viên năm tư đến muộn, người không biết chỗ ấy đã có người ngồi suốt hai năm rưỡi.
— Cordelia đổi chỗ, Beatrice nói, rất khẽ, khi đặt dĩa xuống.
— Tớ thấy rồi.
— Không phải vì Vale, Beatrice nói. Beatrice không nhìn Evelyn. Vì nhà Ellery ở trang bốn danh sách của mẹ cậu. Và cha Cordelia vừa vào hội đồng giám sát Quỹ Học bổng Đường sắt Bắc. Và Quỹ ấy có ba học viên Phàm Giới năm nay. Beatrice cắt một miếng khoai tây làm đôi. Cordelia không ghét Vale. Cordelia chỉ không muốn được thấy ngồi cạnh người được thấy ngồi cạnh Vale. Ở tháng Tư. Ở Westmere.
Evelyn đặt dĩa xuống.
— Cậu ghi vào sổ, Evelyn nói. Lúc chiều.
— Tớ ghi "14/1. E. ngồi bàn Nhóm Đọc. C. đổi chỗ." Beatrice dừng lại. Và một dòng nữa. "Không ai nói gì."
— Cậu sẽ kể với ai?
Beatrice quay sang, lần đầu tiên trong bữa ăn.
— Tớ chưa bao giờ kể sổ của tớ với ai, Beatrice nói. Cậu biết điều ấy từ năm bảy tuổi. Beatrice quay lại đĩa. Tớ ghi để nhớ rằng nó đã xảy ra, và rằng nó không ồn ào. Có những thứ người ta chỉ nhớ nếu nó ồn ào. Tớ muốn nhớ cả thứ không ồn ào.
Đêm ấy, ở phòng Nhà Tây, Evelyn mở cuốn sổ sơ đồ, đến trang trắng sau sơ đồ lục giác. Dưới "Ngồi cạnh ai" và "Không phải ba ngày", Evelyn viết dòng thứ ba:
"14/1. Bàn gần cửa ra vào. Đã chọn. Giá: một ghế đối diện."
Rồi, sau một lúc, gạch chữ "Giá", và viết lại bên cạnh, nhỏ hơn: "Giá đầu tiên."
Rồi viết thư cho Helena. Một trang, không phải ba. Viết về chương chín, về sổ thuế ven sông, về ý thứ mười hai. Không viết về chỗ ngồi. Ở dòng cuối, trước chữ ký:
"Con đã nghĩ về câu mẹ hỏi. Con chưa có câu trả lời cho tháng Tư. Con có một câu trả lời cho hôm nay. Con sẽ kể với mẹ khi con biết câu trả lời ấy có đứng được không."
Evelyn gấp thư, đóng dấu sáp hình cây sồi ba nhánh, như mọi lần.