Chương 65. Chuong 065 Gian hoi Minh Tri

Chương 65: Gian hội Minh Tri
Tờ đăng ký buổi chung thứ tư được dán ở cửa phòng lớn số Một sáng thứ Hai mười sáu tháng Một, và đến tối thứ Ba, tờ giấy đã kín ba mặt.
Adrian đếm ở hành lang tầng trệt Hội quán, lúc bảy giờ tối, trước khi tắt đèn. Nhóm Đọc Thứ Tư: mười sáu tên. Nhóm ôn Khu Sồi: mười một. Nhóm cơ học: bảy. Và ở dưới cùng, viết bằng một chữ nghiêng rất cẩn thận, một nhóm mới: "Nhóm năm nhất đọc Lịch sử các hội nghề. Bảy người. Trưởng nhóm: chưa có. Người liên lạc: W. Garrow." Bảy cái tên. Cái tên thứ ba, chữ to, hơi run ở nét cuối: Ainsworth, T.
Bốn mươi mốt người. Phòng lớn số Một có ba mươi tư ghế.
Adrian đếm lại. Bốn mươi mốt. Rồi chép con số ấy vào góc bảng kẹp, và mang lên tầng hai, đến phòng nhỏ số Bốn, nơi Eleanor đang viết đoạn đọc tháng Một lên một tờ giấy khổ to để dán cửa.
— Bốn mươi mốt, Adrian nói.
Eleanor không ngẩng lên.
— Tớ biết, Eleanor nói. Tớ đếm lúc trưa. Bốn mươi. Cậu đếm lúc bảy giờ. Bốn mươi mốt. Eleanor viết xong một dòng. Ai là người thứ bốn mươi mốt?
— Một người nhóm cơ học. Thêm vào lúc chiều. Adrian nhìn bảng kẹp. Và nhóm năm nhất. Wilfred lập. Toby có tên.
Eleanor đặt bút xuống.
— Toby có tên, Eleanor nhắc lại, như kiểm một số đo.
— Ở dòng ba. Không phải dòng một. Adrian dừng. Tớ không bảo Toby. Tớ đã hứa không hỏi lại.
— Tớ biết cậu không bảo, Eleanor nói. Nếu cậu bảo thì tên Toby đã ở Nhóm Đọc. Eleanor gấp tờ giấy khổ to làm đôi. Bốn mươi mốt người, ba mươi tư ghế, bốn nhóm. Ông Quill sẽ nói về đèn dầu năm chín mươi bảy.
Ông Quill nói về đèn dầu năm chín mươi bảy sáng thứ Tư, ở văn phòng quản lý tầng trệt, trong bốn phút, rồi nói thêm rằng Hội quán không có phòng nào lớn hơn phòng lớn số Một, trừ Phòng Gỗ Sồi ở tầng hai, và Phòng Gỗ Sồi là của Hội Học giả Trẻ vào tối thứ Năm và không của ai vào các buổi khác, nhưng ông Quill không nghĩ Eleanor muốn hỏi Hội Học giả Trẻ.
— Không, Eleanor nói.
— Ta cũng không nghĩ thế, ông Quill nói. Ông Quill tháo kính ra, lau, đeo lại. Có những nơi ở Stonebarrow không thuộc nhà nào trong học viện. Ta chỉ nói thế thôi.
Eleanor nhìn ông Quill một giây. Rồi gật đầu.
Tối thứ Tư hôm ấy, ở bàn tròn thư viện, Eleanor kể điều đã quyết, ngắn, như đọc biên bản.
— Nhà Minh Tri có gian hội họp ở tầng trệt, phía sau phòng đọc, Eleanor nói. Bốn mươi tám ghế. Tớ đã thấy năm ngoái, ở Ngày tưởng niệm. Gian ấy trống chiều Chủ nhật, sau buổi giảng sáng của bà Hollis. Eleanor dừng. Nhà Minh Tri không thuộc học viện. Không thuộc Khu Thông, Khu Sồi, Nhà Đông, Nhà Tây. Không thuộc Nhóm Đọc. Không thuộc ai. Học viên đi Stonebarrow chiều Chủ nhật được phép từ năm nhất, nếu có tên trong sổ ra cổng.
— Cậu sẽ hỏi ông Tull, Adrian nói.
— Tớ sẽ hỏi ông Tull, Eleanor nói. Và tớ muốn cậu đi cùng. Không phải để nói. Để đếm ghế.
Chiều thứ Bảy hai mươi mốt, Adrian và Eleanor đi đường dốc phía đông xuống phố Thợ Đồng, như bà Clara đã chỉ năm nhất, không đi đường tắt qua chợ. Tuyết đã tan ở lòng đường, còn đọng ở mép bậc thềm các nhà. Ngôi nhà gạch đỏ có cánh cửa sơn vàng mật ong, biển ngọn đèn ba nét, cạnh tiệm bánh của bà Dunmore, nơi mùi bánh mì lúa mạch thơm ra đến tận góc phố.
Ông Ephraim Tull mở cửa trước khi Eleanor gõ. Như mọi lần.
— Eleanor, ông Tull nói. Và Adrian. Mời vào. Trà ở bên trái.
Gian hội họp ở phía sau phòng đọc, qua một cánh cửa gỗ thấp mà Adrian phải cúi đầu. Một căn phòng dài, trần thấp, tường vôi trắng, bốn cửa sổ nhỏ nhìn ra một khoảnh vườn sau có một cây lê trụi lá. Ghế gỗ xếp thành sáu dãy, mỗi dãy tám chiếc. Ở cuối phòng, một chiếc bàn dài phủ khăn len xám, và trên bàn, một cuốn sổ bìa vải nâu, mở ở một trang đã viết dở.
Các gian bàn bày trong phòng không giống những quầy hàng ở chợ Wrenfold, nhưng Adrian vẫn nhận ra cùng một thứ háo hức: người ta muốn cho nhau thấy điều mình đã làm, muốn được hỏi, được sửa, và đôi khi được bất ngờ vì một cách giải khác. Có người tin vào huy hiệu đính trên áo hơn những tờ giấy trải trước mặt; có người chỉ nhìn dụng cụ. Adrian học cách nhận ra sự khác nhau ấy mà không vội kết luận về cả con người.
Adrian đếm ghế. Bốn mươi tám. Đếm lại. Bốn mươi tám.
Eleanor nói, trong ba phút, không ngắt quãng, như đọc tờ nối. Bốn nhóm, bốn mươi mốt người, một buổi chung, chiều Chủ nhật, từ hai giờ đến năm giờ. Mỗi nhóm giữ quy chế của mình. Tờ nối cho phần chung. Một biên bản, do một người không phải trưởng nhóm ghi. Nhóm Đọc chịu trách nhiệm đèn, ghế, và mọi thứ hư hỏng, nếu có.
Ông Tull nghe đến hết. Không gật đầu, không lắc đầu.
— Ở đây, ông Tull nói, khi Eleanor đã dừng, ai đến cũng được. Năm mươi năm nay, ngôi nhà này chưa đóng cửa với ai. Ta không hỏi các em thuộc nhóm nào, thuộc nhà nào, tin gì, không tin gì. Ông Tull đi đến chiếc bàn dài phủ khăn len xám, đặt tay lên cuốn sổ bìa vải nâu. Ta chỉ có một điều kiện.
Eleanor chờ.
— Ai dọn thì ghi tên, ông Tull nói. Ông Tull lật cuốn sổ về đầu. Trang đầu tiên, mực đã phai thành màu nâu nhạt: "Sổ dọn gian hội, Nhà Minh Tri Stonebarrow. Mở năm 1883." Dưới đó, những dòng ngắn, chữ của nhiều người: ngày, việc, tên. "Xếp ghế sau buổi giảng. E. Tull." "Quét sàn, lau bàn. M. Dunmore." "Rửa ba mươi chén trà. Không tên." Ông Tull đặt ngón tay lên dòng cuối. Người này năm mươi năm trước không ghi tên. Ta vẫn không biết là ai. Ta đã nghĩ về người ấy nhiều hơn về mọi người đã ghi tên.
— Tại sao lại là người dọn, thưa ông? Adrian hỏi. Không phải người đến?
Ông Tull nhìn Adrian. Lâu hơn một giây.
— Người đến thì đã có người nhớ, ông Tull nói. Người nói thì đã có biên bản. Ông Tull gấp cuốn sổ lại. Người dọn thì không. Người dọn làm việc khi người khác đã về, và sáng hôm sau, căn phòng sạch như chưa có ai đến. Như thể không có gì đã xảy ra. Ông Tull đặt cuốn sổ về chỗ cũ, mép thẳng với mép bàn. Ở ngôi nhà này, ta không muốn có việc gì được làm mà như thể không có gì đã xảy ra.
Eleanor ghi điều kiện ấy vào sổ nhóm màu xám, nguyên văn, có ngày.
— Nếu có người không muốn ghi tên thì sao, thưa ông? Eleanor hỏi. Tờ nối của chúng cháu cho phép người nói chọn không ghi tên.
— Thì người ấy không dọn, ông Tull nói. Đơn giản như thế. Ông Tull mỉm cười. Ở buổi của các em, người nói có quyền không ghi tên. Ở gian của ta, người dọn không có quyền ấy. Hai điều không cãi nhau. Chỉ là hai phòng.
Eleanor nhìn tờ nối trong sổ nhóm. Điều một: ở phòng của nhóm nào, quy chế của nhóm ấy.
— Ở gian của ông, điều kiện của ông, Eleanor nói.
— Các em đã viết điều ấy rồi, ông Tull nói. Ta đọc tờ nối của các em ở cửa Hội quán tuần trước, khi đi ngang. Ông Quill chỉ cho ta. Ông Tull quay về phía cửa. Ngày mai, hai giờ. Ta sẽ mở cửa lúc một giờ rưỡi. Ghế để nguyên như thế này.
Chủ nhật hai mươi hai tháng Một, Adrian đến phố Thợ Đồng lúc một giờ hai mươi lăm, với Eleanor, Thomas, Julian và Rowan, và ông Tull đã mở cửa.
Không phải lúc một giờ rưỡi. Lúc một giờ hai mươi lăm. Ông Tull đứng ở bậc thềm, tay cầm một ấm trà lớn bằng thiếc, và nói rằng đã đoán Eleanor sẽ đến sớm năm phút, nên mở cửa sớm năm phút, để Eleanor không phải đứng ngoài.
Sổ ở cửa gian hội không phải sổ của Nhóm Đọc. Eleanor đã mang theo bốn tờ giấy, một tờ cho mỗi nhóm, kẹp vào bảng kẹp, đặt trên chiếc ghế đầu tiên cạnh cửa. Ai đến thì ký tờ của nhóm mình. Rowan đứng cạnh, nhắc từng người, giọng nhỏ hơn bình thường, vì Rowan nói rằng ở ngôi nhà có trần thấp, giọng to sẽ đập vào trần và rơi xuống đầu người khác.
Nhóm năm nhất đến lúc một giờ năm mươi, cả bảy người, đi thành một hàng từ góc phố. Wilfred Garrow đi đầu, cầm một cuốn Lịch sử các hội nghề ở Albion có dán mười một mẩu giấy đánh dấu. Toby đi thứ ba, mũ dạ cầm trong tay. Khi đi qua cửa, Toby nhìn Adrian. Không lâu. Rồi ký tên vào tờ của nhóm năm nhất, chữ to, hơi run ở nét cuối, như trên tờ đăng ký ở Hội quán.
Adrian không nói gì. Gật đầu một lần. Toby cũng gật đầu.
Lúc hai giờ kém năm, Lionel Kettering đến.
Adrian chưa từng nói chuyện với Lionel Kettering. Biết mặt: năm hai Nhà Tây, tóc nâu cắt ngắn, kính tròn gọng đồi mồi, áo choàng có huy hiệu nhỏ hình cuốn sách mở của Hội Học giả Trẻ ở ve áo. Lionel dừng ở cửa, nhìn bốn tờ giấy trên bảng kẹp, rồi nhìn Eleanor.
— Tôi không thuộc nhóm nào trong bốn nhóm, Lionel nói. Tôi được Hội Học giả Trẻ cử đến. Chủ tịch Blackwood nhờ tôi quan sát và ghi lại cách buổi chung vận hành. Lionel dừng. Không phải để báo cáo với ai ngoài Hội. Hội muốn biết.
Eleanor nhìn Lionel một giây.
— Ai đến cũng được, Eleanor nói. Đó là điều kiện của ông Tull, không phải của tớ. Eleanor lấy ra một tờ giấy trắng, tờ thứ năm, viết lên đầu: "Người quan sát". Đặt lên bảng kẹp. Cậu ký ở đây, nếu cậu muốn. Nếu không muốn thì không ký. Tờ nối, điều hai, áp dụng cho người nói. Cậu không nói thì không cần.
Lionel cầm bút. Ký. "L. Kettering, Hội Học giả Trẻ, quan sát." Chữ nhỏ, thẳng, rất giống chữ trên lá thư bốn dòng của Dorian Blackwood mà Eleanor vẫn giữ.
— Tôi có thể ngồi ở đâu?
— Ghế đâu cũng được, ông Tull nói, từ phía sau, ấm trà thiếc vẫn trong tay. Ở đây chưa ai phải ngồi đúng chỗ.
Lionel ngồi ở dãy cuối, ghế ngoài cùng bên trái, mở một cuốn sổ bìa da màu rượu vang, và không nói gì trong suốt ba giờ.
Bốn mươi mốt người ở bốn cụm ghế. Không ai bảo cách xếp. Ông Tull đã nói để ghế nguyên như thế, sáu dãy tám chiếc, và trong mười phút đầu, bốn nhóm tự kéo ghế thành bốn cụm: nhóm ôn ở hai dãy gần cửa sổ nhìn ra cây lê, nhóm cơ học ở giữa, Nhóm Đọc gần chiếc bàn phủ khăn len xám, nhóm năm nhất ở góc gần cửa, sát lò sưởi. Evelyn Ashbourne ngồi ở cụm Nhóm Đọc, cạnh Eleanor, như tuần trước. Không ai nhìn lâu. Cordelia không có trong số bốn mươi mốt.
Adrian ghi biên bản. Ba nhóm đề nghị, nhóm thứ tư đồng ý bằng cách Wilfred giơ tay sau khi hỏi sáu người kia bằng mắt.
Ba giờ, ba mươi bảy ý. Adrian hỏi ba mươi bảy lần: "Ghi tên không?" Hai mươi mốt lần có. Mười lăm lần không. Một lần, ở ý thứ hai mươi tám, một học viên năm nhất nói một ý về những hội thợ in giữ sổ thợ học việc ở trang cuối, để người học việc đọc được tên mình mỗi khi lật sổ, rồi được hỏi "Ghi tên không?", và nhìn Wilfred, và Wilfred không gật cũng không lắc, chỉ chờ, và người ấy nói:
— Ainsworth, T. Nhóm năm nhất.
Adrian viết. Ngòi bút đi đều, như mọi dòng khác. Không ngẩng lên. Nhưng ở mép tầm mắt, Adrian thấy Thomas, ngồi ở cụm Nhóm Đọc, gõ ngón tay lên đầu gối hai lần, rất nhẹ, như gõ vào một chiếc chốt vừa trượt êm.
Năm giờ kém hai mươi, Adrian đọc lại. Hai mươi phút. Ở ý thứ mười chín, một học viên năm hai nhóm ôn nói rằng ý của mình đã được ghi thiếu một vế, và Adrian ghi lại vế ấy, đọc lại, hỏi đã đủ chưa. Đủ. Ba mươi bảy ý, không ý nào mất.
Giữa buổi, lúc ba giờ rưỡi, có mười phút nghỉ, theo đề nghị của nhóm năm nhất, vì Wilfred nói rằng người năm nhất ngồi quá một giờ rưỡi thì không còn nghe được ý của người khác, chỉ nghe được tiếng bụng mình. Không ai cãi. Ông Tull mang ra ấm trà thiếc thứ hai, và Julian, không ai nhờ, đứng cạnh ấm rót trà, đo mỗi chén đến cùng một vạch, cách miệng chén một đốt ngón tay, để bốn mươi mốt chén đủ cho bốn mươi mốt người và còn lại nửa ấm. Rowan đi theo Julian, phát chén, hát nhỏ bài con ngỗng biết đếm, đủ nhỏ để không chạm trần. Ở góc gần lò sưởi, nhóm năm nhất ăn bánh mì lúa mạch mà một người đã mua ở tiệm bà Dunmore lúc đi qua, chia bảy phần bằng một chiếc thước kẻ. Toby cầm phần của mình, nhìn sang cụm Nhóm Đọc, rồi bẻ đôi phần ấy và đưa một nửa cho Wilfred, người đã chia phần mình cho một học viên năm nhất quên mang tiền.
Lionel Kettering không uống trà. Ngồi ở dãy cuối, viết. Đến phút thứ tám của giờ nghỉ, Lionel đứng dậy, đi đến chỗ Julian, nhận một chén, uống hết, và trả chén lại, đặt úp, như người đã quen ở một nơi có quy định về cách trả chén.
Năm giờ. Bà Hollis, người giảng luận buổi sáng, đi qua gian hội về phía cửa sau, dừng lại, nhìn bốn mươi mốt người đang đứng dậy, và nói, với ông Tull, đủ to để vài người nghe thấy, rằng gian hội này năm nay mới có nhiều người ngồi một lúc như thế lần thứ hai. Lần thứ nhất là Ngày tưởng niệm.
Rồi đến phần dọn.
Eleanor đứng lên ghế đầu tiên cạnh cửa, không cao lắm, đủ để được thấy, và đọc điều kiện của ông Tull từ sổ nhóm màu xám. Ai dọn thì ghi tên. Không ghi tên thì không dọn. Ai phải về trước năm rưỡi để kịp giờ ra cổng thì về, không cần dọn. Cuốn sổ bìa vải nâu ở trên chiếc bàn phủ khăn len xám. Eleanor bước xuống.
Adrian đã nghĩ sẽ có khoảng mười người ở lại. Mười người là số người thường ở lại xếp ghế sau mỗi buổi chung ở Hội quán: Nhóm Đọc, hai người nhóm cơ học, đôi khi Philippa. Adrian đã nghĩ một số người sẽ về vì không muốn ghi tên vào một cuốn sổ không thuộc học viện.
Hai mươi sáu người ở lại.
Không ai bảo cách dọn. Thomas đi đến góc phòng gần lò sưởi, nơi có một khoảng tường trống, và bắt đầu xếp ghế. Một chồng. Mười chiếc. Rồi chiếc thứ mười một, xoay nửa vòng, đặt ngược chiều, khớp vào khe giữa hai chân ghế bên dưới. Rồi chiếc thứ mười hai, xoay lại.
Clement Ashe, ở chồng bên cạnh, làm cùng một việc. Không nhìn Thomas. Mười chiếc, rồi xoay chiếc thứ mười một.
Winifred Thorley, ở chồng thứ ba, cũng thế.
Adrian dừng tay, chiếc ghế đang cầm còn lơ lửng.
Ở chồng thứ tư, gần cửa sổ, Wilfred Garrow và Toby xếp một chồng chung. Wilfred đặt mười chiếc. Toby cầm chiếc thứ mười một, dừng lại, nhìn chồng của Thomas, rồi xoay chiếc ghế nửa vòng và đặt xuống. Chồng ghế đứng vững.
Mười hai, nếu xếp chéo. Một câu Evelyn nói ở sảnh nhạc một tối thứ Bảy cuối tháng Hai năm ngoái, câu đầu tiên và câu duy nhất, với Adrian, khi hai người gấp ghế từ hai đầu một dãy. Adrian đã xếp chồng ghế mười hai từ hôm ấy, ở Phòng đo số Hai, ở Hội quán, ở xưởng thực hành. Thomas đã học từ Adrian, ở phòng lớn số Một. Clement đã học từ Thomas, có lẽ. Winifred, từ Clement hoặc từ ai đó. Toby, vừa rồi, từ Thomas, trước mắt Adrian.
Không ai trong bốn chồng ghế ấy biết câu ấy là của ai.
Evelyn đang lau chiếc bàn dài phủ khăn len xám, sau khi đã gỡ khăn ra gấp lại, và không nhìn về phía những chồng ghế. Adrian không biết Evelyn có thấy không. Không hỏi.
Adrian xếp chồng ghế của mình. Mười. Xoay chiếc thứ mười một. Mười hai.
Rồi đi đến chiếc bàn dài, nơi cuốn sổ bìa vải nâu đang mở ở trang mới, và chờ đến lượt mình.
Hai mươi sáu dòng. Adrian đọc hết hai mươi sáu dòng ấy sau khi đã ghi dòng của mình, vì người ghi biên bản thì đọc lại.
"22/1/1933. Xếp ghế, sáu dãy, chồng mười hai. T. Reed." "Xếp ghế. C. Ashe." "Xếp ghế, chồng thứ ba. W. Thorley." "Rửa bốn mươi mốt chén trà. J. Mercer." "Lau khô bốn mươi mốt chén trà. R. Bell, hát nhỏ." "Gỡ khăn bàn, gấp, lau bàn. E. Ashbourne." "Xếp ghế, chung với T. Ainsworth. W. Garrow." "Xếp ghế, chung với W. Garrow. T. Ainsworth." "Đọc lại biên bản trước khi dọn, rồi quét sàn từ cửa sổ đến cửa. A. Vale." Dòng của Eleanor: "Mang bốn tờ đăng ký về. Hỏi ông Tull tuần sau có được không. E. Finch."
Dòng thứ hai mươi sáu, chữ nhỏ, thẳng: "Xếp ghế, dãy cuối, bên trái. Quan sát cách xếp chồng mười hai, không hiểu nguồn gốc. L. Kettering, Hội Học giả Trẻ."
Adrian đọc dòng ấy hai lần. Rồi nhìn quanh. Lionel Kettering đã về. Ở dãy cuối, bên trái, chỗ ghế Lionel ngồi suốt ba giờ, sàn đã được quét, và ở góc tường, một chồng ghế mười hai, xếp chéo từ chiếc thứ mười một.
Ông Tull đóng cuốn sổ bìa vải nâu lúc năm giờ hai mươi tám, sau khi người cuối cùng đã ra cửa.
— Năm mươi năm, ông Tull nói với Eleanor và Adrian, hai người cuối cùng, đứng ở bậc thềm, ấm trà thiếc giờ đã rỗng. Trang nhiều tên nhất trong sổ này là trang của buổi tang ông Dunmore, năm chín mươi tám. Hai mươi mốt dòng. Ông Tull đặt tay lên cánh cửa vàng mật ong. Hôm nay hai mươi sáu. Không có ai mất.
— Tuần sau, thưa ông? Eleanor hỏi.
— Tuần sau, ông Tull nói. Và tuần sau nữa, nếu các em muốn. Gian hội vẫn trống chiều Chủ nhật. Ông Tull dừng lại. Chỉ một điều. Đừng gọi đây là gian của Nhóm Đọc. Đây không phải gian của ai. Các em chỉ là những người dọn nó tuần này.
Trên đường dốc phía đông về học viện, trời đã tối, đèn khí ở phố Thợ Đồng đã thắp. Eleanor đi trước, ôm bảng kẹp với bốn tờ đăng ký. Adrian đi sau, đếm bước như mọi lần.
— Cậu thấy chồng ghế, Eleanor nói, không quay lại.
— Thấy.
— Của Evelyn, Eleanor nói. Từ đêm nhạc. Rowan kể với tớ năm ngoái. Rowan nhìn từ hậu trường. Eleanor đi thêm năm bước. Bây giờ là của hai mươi sáu người. Và không ai biết. Kể cả Lionel Kettering, người đã ghi rằng không hiểu nguồn gốc.
— Cậu có định nói với ai không?
— Không, Eleanor nói. Có những thứ không cần ghi tên người làm ra. Chỉ cần ghi tên người làm tiếp. Eleanor dừng ở góc đường, chờ Adrian bước lên ngang hàng. Ông Tull nói đúng một nửa. Người dọn thì cần được nhớ. Nhưng có những thứ khi đã thành thói quen của nhiều người thì người đầu tiên không cần nữa. Eleanor nghĩ. Hoặc người đầu tiên đã không muốn nữa từ đầu. Tớ không biết. Tớ không hỏi Evelyn.
Adrian không hỏi Evelyn. Tối hôm ấy, ở bàn tròn thư viện, Adrian chép biên bản buổi chung thứ tư thành bốn bản, một bản cho mỗi nhóm, và một bản thứ năm, không ai yêu cầu, gửi đến hòm thư của Hội Học giả Trẻ ở tầng hai Hội quán, ghi ở góc trên: "Bản cho người quan sát. Theo dòng 26, sổ dọn Nhà Minh Tri."